TL;DR: Doanh nghiệp mua lại dự án đầu tư đang hoạt động trong năm 2026 không được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo diện dự án đầu tư mới. Quy định này dựa trên Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Luật TNDN 2025, trong đó các trường hợp chuyển đổi chủ sở hữu, bao gồm mua lại dự án, bị loại khỏi danh sách hưởng ưu đãi. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ, thực hiện quy trình kiểm tra và nếu không tuân thủ sẽ chịu mức phạt theo quy định.
Vì sao việc mua lại dự án đầu tư đang hoạt động cần biết ưu đãi thuế TNDN 2026
- Vì sao việc mua lại dự án đầu tư đang hoạt động cần biết ưu đãi thuế TNDN 2026
Hơn 60% các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện mua lại dự án đầu tư mà không nắm rõ quyền lợi thuế, dẫn đến việc mất cơ hội giảm thuế hoặc chịu phạt - 🚨 Cảnh báo: Không hiểu đúng quy định có thể dẫn đến việc nộp thuế cao hơn 20% doanh thu dự kiến
Hơn 60% các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện mua lại dự án đầu tư mà không nắm rõ quyền lợi thuế, dẫn đến việc mất cơ hội giảm thuế hoặc chịu phạt. Khi một dự án được chuyển giao quyền sở hữu, câu hỏi then chốt là: có được tính là dự án đầu tư mới để hưởng ưu đãi thuế TNDN không? Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, câu trả lời là không. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí thuế và lợi nhuận của doanh nghiệp.
Điều kiện và hồ sơ cần chuẩn bị để xác định quyền hưởng ưu đãi thuế
Để xác định xem dự án mua lại có đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế hay không, doanh nghiệp cần chuẩn bị các tài liệu sau:
- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu có) hoặc quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Hợp đồng mua bán dự án, bao gồm các điều khoản chuyển giao tài sản, địa điểm và ngành nghề kinh doanh.
- Báo cáo thực hiện dự án đầu tư của doanh nghiệp cũ (theo quy định của pháp luật về đầu tư).
- Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án mới (nếu cần).
- Biên bản họp hội đồng quản trị quyết định mua lại dự án.
Quy trình thực hiện từng bước để kiểm tra ưu đãi thuế cho dự án mua lại
- Kiểm tra nguồn gốc dự án: Xác định dự án có phải là “dự án đầu tư mới” hay “dự án hình thành từ chuyển đổi chủ sở hữu”. Nếu là trường hợp sau, không đủ điều kiện ưu đãi.
- Thu thập hồ sơ: Hoàn thiện các tài liệu liệt kê ở mục 2 và nộp cho Bộ Tài chính hoặc Tổng cục Thuế để được xem xét.
- Yêu cầu xác nhận: Gửi đơn yêu cầu xác nhận quyền lợi ưu đãi thuế tới cơ quan thuế địa phương (Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội).
- Nhận kết quả: Cơ quan thuế sẽ xem xét và trả lời trong thời gian quy định của pháp luật. Nếu không được chấp nhận, doanh nghiệp phải áp dụng mức thuế chuẩn.
- Thực hiện kê khai thuế: Dựa trên kết quả, doanh nghiệp kê khai thuế TNDN theo phương pháp tính thuế phù hợp (thu nhập hoặc doanh thu %).
Chi phí, thời gian xử lý và các mức phạt nếu không tuân thủ
Chi phí và thời gian xử lý phụ thuộc vào độ phức tạp của hồ sơ và mức độ hợp tác của cơ quan thuế. Thông thường, doanh nghiệp sẽ phải chi trả cho dịch vụ tư vấn pháp lý, phí nộp hồ sơ đăng ký đầu tư và các chi phí hành chính khác. Các khoản chi phí này có thể dao động tùy theo quy mô dự án và nhà tư vấn.
Mức phạt khi không tuân thủ quy định về ưu đãi thuế được quy định tại Điều 138 Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp 2025. Nếu doanh nghiệp khai báo sai hoặc không khai báo đúng thời hạn, cơ quan thuế có thể áp dụng mức phạt tính phần trăm trên số thuế chưa nộp, hoặc áp dụng các hình thức xử phạt hành chính khác theo quy định.
Câu hỏi thường gặp về ưu đãi thuế TNDN khi mua lại dự án
Doanh nghiệp mua lại dự án có thể yêu cầu áp dụng ưu đãi thuế TNDN theo diện dự án đầu tư mới không?
Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP và khoản 1 Điều 18 Luật Thuế TNDN 2025, dự án hình thành từ chuyển đổi chủ sở hữu (bao gồm mua lại) không được coi là dự án đầu tư mới, vì vậy không đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế TNDN theo diện dự án đầu tư mới.
Làm sao để xác định phương pháp tính thuế TNDN phù hợp cho doanh nghiệp vừa mua lại dự án?
Doanh nghiệp có thể áp dụng một trong hai phương pháp: (1) tính thuế dựa trên thu nhập chịu thuế (thu nhập × thuế suất) hoặc (2) tính thuế dựa trên doanh thu % (đối với doanh nghiệp có doanh thu ≤ 3 tỷ đồng hoặc không xác định được chi phí). Việc lựa chọn nên dựa trên mức lợi nhuận thực tế và khả năng chứng minh chi phí.
Nếu doanh nghiệp đã nhận được một số ưu đãi thuế từ các chương trình khác, có thể kết hợp chúng với ưu đãi dự án đầu tư mới không?
Theo khoản 1 Điều 12 Luật Thuế TNDN 2025, khi cùng một khoản thu nhập được hưởng nhiều mức ưu đãi, doanh nghiệp được phép lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất. Tuy nhiên, ưu đãi dự án đầu tư mới không áp dụng cho dự án mua lại, vì vậy các ưu đãi khác (ví dụ: ưu đãi theo khu công nghiệp) vẫn có thể áp dụng nếu đáp ứng điều kiện riêng.
Tóm tắt nội dung và bước tiếp theo cho doanh nghiệp
Như đã phân tích, dự án đầu tư được mua lại không thuộc diện dự án đầu tư mới nên không đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế TNDN theo diện dự án đầu tư mới năm 2026. Doanh nghiệp cần:
- Kiểm tra lại nguồn gốc dự án và xác định rõ tính chất chuyển đổi chủ sở hữu.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, bao gồm giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, hợp đồng mua bán và các tài liệu liên quan.
- Nộp hồ sơ đề nghị ưu đãi tới cơ quan thuế (Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội) và chờ kết quả.
- Nếu không được chấp nhận, áp dụng mức thuế chuẩn và thực hiện kê khai đúng quy định để tránh các hình phạt.
Việc nắm rõ quy định sẽ giúp doanh nghiệp tránh những rủi ro không cần thiết và tối ưu hoá chi phí thuế trong quá trình mua lại dự án.