Từ 01/07/2026, Thời Hạn Nộp Thuế Ấn Định Hàng Hóa XNK Sẽ Thay Đổi Ra Sao?

Từ ngày 01/07/2026, hàng nghìn doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội, sẽ phải đối mặt với những thay đổi quan trọng trong quy định về thời hạn nộp thuế khi cơ quan hải quan thực hiện ấn định thuế. Đây là một thông tin cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch tài chính và hoạt động tuân thủ của các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

Quy định mới này được cụ thể hóa trong Khoản 5 Điều 4 Thông tư 86/2026/TT-BTC và Điều 25 Luật Quản lý thuế 2025, mang đến những thay đổi đáng kể về cách xác định thời hạn nộp số tiền thuế bị ấn định. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế mà còn tránh được những rủi ro pháp lý và các khoản phạt chậm nộp không đáng có.

Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ đi sâu phân tích chi tiết các trường hợp ấn định thuế, thời hạn nộp thuế cụ thể cho từng tình huống, các bước cần thực hiện khi bị ấn định thuế, cũng như những điểm dễ sai sót và các câu hỏi thường gặp, giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện và chuẩn bị tốt nhất cho việc tuân thủ quy định mới.

Chi Tiết Quy Định Về Thời Hạn Nộp Thuế Ấn Định Theo Thông Tư 86/2026/TT-BTC

Theo Khoản 5 Điều 4 Thông tư 86/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, thời hạn nộp số tiền thuế ấn định đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được quy định rất rõ ràng và chi tiết, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các mốc thời gian này để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật tại Việt Nam.

1. Thời hạn nộp thuế của tờ khai hải quan ban đầu

Đây là nguyên tắc chung được áp dụng cho hầu hết các trường hợp ấn định thuế. Cụ thể, số tiền thuế ấn định sẽ phải nộp theo thời hạn đã quy định cho tờ khai hải quan ban đầu mà hàng hóa đó thuộc về. Tuy nhiên, quy định này có các trường hợp ngoại lệ được nêu rõ tại điểm b, điểm c, điểm d khoản 5 Điều 4 Thông tư 86/2026/TT-BTC.

2. Thời hạn nộp thuế là ngày ban hành quyết định ấn định thuế

Trong một số trường hợp đặc biệt, thời hạn nộp thuế sẽ là ngay trong ngày cơ quan hải quan ban hành quyết định ấn định thuế. Điều này áp dụng cho các tình huống sau:

• Hàng hóa không kê khai hoặc tờ khai bị hủy: Áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu bị ấn định thuế nhưng người nộp thuế không kê khai trên tờ khai hải quan, hoặc có kê khai nhưng tờ khai hải quan đó đã bị hủy theo quy định của pháp luật về hải quan.
• Hàng hóa miễn thuế bị xử lý: Bao gồm hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng miễn thuế, không chịu thuế nhưng sau đó được cầm cố, thế chấp làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay mà người nộp thuế không có khả năng trả nợ, dẫn đến việc tổ chức tín dụng xử lý tài sản theo quy định. Tương tự, hàng hóa nhập khẩu bị kê biên để bán đấu giá theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, bản án, quyết định của Tòa án thuộc các trường hợp phải nộp thuế cũng sẽ áp dụng thời hạn này.

3. Thời hạn nộp thuế đối với hàng hóa gia công, sản xuất xuất khẩu và các trường hợp phức tạp

Đối với các trường hợp ấn định thuế liên quan đến hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu không thuộc đối tượng chịu thuế hoặc các loại hàng hóa khác thuộc nhiều tờ khai hải quan khác nhau mà cơ quan hải quan không thể xác định chính xác số lượng hàng hóa theo từng tờ khai nhập khẩu, quy định có sự linh hoạt:

• Tờ khai nhập khẩu cuối cùng: Tờ khai được sử dụng để áp dụng thời hạn nộp tiền thuế ấn định sẽ là tờ khai nhập khẩu cuối cùng có mặt hàng bị ấn định thuế trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.
• Tờ khai liền kề trước đó: Trường hợp mặt hàng bị ấn định thuế của tờ khai nhập khẩu cuối cùng có số lượng hàng hóa nhỏ hơn tổng số lượng hàng hóa bị ấn định thuế, thì số lượng hàng hóa bị ấn định thuế chênh lệch sẽ được tính theo thời hạn nộp thuế của tờ khai liền kề trước đó, với cùng loại hình nhập khẩu và cùng mặt hàng bị ấn định thuế.

Ví dụ minh họa về xác định thời hạn nộp thuế cho hàng hóa thuộc nhiều tờ khai:

Công ty Cổ phần ABC tại Việt Nam nhập khẩu 1.000 chiếc linh kiện điện tử loại X trong quý 3/2026 thông qua 3 tờ khai hải quan:

• Tờ khai số 001 (ngày 01/07/2026): 300 chiếc linh kiện X.
• Tờ khai số 002 (ngày 15/08/2026): 400 chiếc linh kiện X.
• Tờ khai số 003 (ngày 30/09/2026): 300 chiếc linh kiện X.

Trong quá trình kiểm tra sau thông quan vào tháng 11/2026, cơ quan hải quan phát hiện có sự sai lệch trong kê khai và quyết định ấn định thuế cho tổng cộng 500 chiếc linh kiện X. Theo quy định, việc xác định thời hạn nộp thuế sẽ diễn ra như sau:

• Bước 1: Xác định tờ khai cuối cùng. Tờ khai nhập khẩu cuối cùng có mặt hàng linh kiện X bị ấn định thuế là Tờ khai số 003 (300 chiếc). Do đó, thời hạn nộp thuế cho 300 chiếc linh kiện này sẽ áp dụng theo thời hạn nộp thuế của Tờ khai số 003.
• Bước 2: Xử lý số lượng chênh lệch. Số lượng linh kiện bị ấn định thuế còn lại là 500 – 300 = 200 chiếc. Cơ quan hải quan sẽ xem xét tờ khai liền kề trước đó có cùng loại hình nhập khẩu và cùng mặt hàng, đó là Tờ khai số 002 (400 chiếc). Do đó, thời hạn nộp thuế cho 200 chiếc linh kiện còn lại sẽ áp dụng theo thời hạn nộp thuế của Tờ khai số 002.

Như vậy, Công ty ABC sẽ phải nộp thuế ấn định theo hai mốc thời hạn khác nhau, tương ứng với Tờ khai số 003 và Tờ khai số 002.

4. Thời hạn nộp tiền thuế ấn định đối với các trường hợp đặc biệt khác

Ngoài các trường hợp đã nêu trên, Thông tư 86/2026/TT-BTC còn quy định các thời hạn nộp tiền thuế ấn định cho những tình huống đặc thù khác, đòi hỏi người nộp thuế phải hết sức lưu ý:

• Hàng hóa cần phân tích, phân loại hoặc giám định: Nếu hàng hóa phải phân tích, phân loại hoặc giám định để xác định chính xác số tiền thuế phải nộp nhưng người nộp thuế không khai bổ sung hoặc không nộp số tiền thuế chênh lệch tăng thêm trong thời hạn quy định tại điểm b khoản 2 Điều 4 Thông tư 86/2026/TT-BTC, thì thời hạn nộp tiền thuế ấn định sẽ là ngày cơ quan hải quan yêu cầu người nộp thuế khai bổ sung trên Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
• Hàng hóa có giá chính thức: Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có giá chính thức nhưng người nộp thuế không khai bổ sung hoặc không nộp số tiền thuế chênh lệch tăng thêm trong thời hạn quy định tại điểm b khoản 3 Điều 4 Thông tư 86/2026/TT-BTC, thời hạn nộp tiền thuế ấn định sẽ là thời điểm có giá chính thức.
• Các khoản phí bản quyền, giấy phép và khoản tiền thu được sau bán: Trường hợp xác định được các khoản phí bản quyền, phí giấy phép và các khoản tiền phải trả từ số tiền thu được sau khi bán lại, định đoạt, sử dụng hàng nhập khẩu là các khoản điều chỉnh cộng vào trị giá hải quan nhưng người nộp thuế không khai bổ sung hoặc không nộp số tiền thuế chênh lệch tăng thêm trong thời hạn quy định tại điểm b khoản 4 Điều 4 Thông tư 86/2026/TT-BTC, thì thời hạn nộp tiền thuế ấn định là ngày người nộp thuế xác định được các khoản này, được thể hiện trên chứng từ thanh toán và các chứng từ, tài liệu khác có liên quan.

Các Trường Hợp Cơ Quan Hải Quan Ấn Định Thuế Theo Luật Quản Lý Thuế 2025

Để hiểu rõ hơn về bối cảnh áp dụng các thời hạn nộp thuế ấn định, các doanh nghiệp cần nắm vững các trường hợp mà cơ quan hải quan có quyền thực hiện ấn định thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Điều 25 Luật Quản lý thuế 2025 đã quy định cụ thể các tình huống này, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

• Khai thuế không hợp pháp hoặc không trung thực: Người nộp thuế dựa vào các chứng từ, tài liệu, dữ liệu không hợp pháp để khai thuế, tính thuế; không khai thuế hoặc kê khai không chính xác, không đầy đủ, không trung thực nội dung liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế.
• Không cung cấp hồ sơ theo yêu cầu: Quá thời hạn theo quy định của pháp luật về hải quan, quy định khác của pháp luật có liên quan hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan hải quan mà người nộp thuế không cung cấp, từ chối hoặc trì hoãn, kéo dài việc cung cấp hồ sơ, sổ kế toán, tài liệu, chứng từ, dữ liệu, số liệu.

Việc nắm rõ các trường hợp này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tuân thủ, tránh những sai sót dẫn đến việc bị cơ quan hải quan ấn định thuế, gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và uy tín.

Kết Luận

Những thay đổi về thời hạn nộp thuế ấn định đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu từ ngày 01/07/2026 theo Thông tư 86/2026/TT-BTC và các trường hợp ấn định thuế theo Điều 25 Luật Quản lý thuế 2025 là rất quan trọng. Các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị có hoạt động xuất nhập khẩu tại Long Biên, Hà Nội, cần chủ động nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định này để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, tránh các rủi ro về chậm nộp và các hình phạt liên quan.

Việc hiểu rõ từng trường hợp cụ thể, từ thời hạn nộp theo tờ khai ban đầu, ngày ban hành quyết định ấn định, cho đến các tình huống phức tạp như hàng hóa gia công hay các trường hợp đặc biệt khác, sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch tài chính và quản lý rủi ro hiệu quả. ANC Việt Nam luôn sẵn sàng hỗ trợ quý doanh nghiệp trong việc cập nhật và áp dụng chính xác các quy định thuế, hải quan mới nhất.