Tại sao khai báo người phụ thuộc theo Thông tư 90/2026 là yếu tố quyết định cho cá nhân và doanh nghiệp?
- 000 VND và thuế suất TNCN là 20%, thuế phải nộp sẽ giảm 8
- 000 × 20% = 1
Việc khai báo đúng người phụ thuộc theo Thông tư 90/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) giúp giảm trừ gia cảnh hợp pháp, tối ưu thuế phải nộp và tránh các rủi ro pháp lý. Đặc biệt, người nộp thuế tại khu vực Long Biên, Hà Nội cần nắm rõ quy trình để làm việc thuận lợi với Chi cục Thuế Long Biên và Cục Thuế Hà Nội.
Điều kiện và hồ sơ cần chuẩn bị để khai báo người phải trực tiếp nuôi dưỡng
Trước khi bắt đầu, bạn cần xác định mình thuộc nhóm nào theo điểm b.2 và b.3 khoản 1 Điều 21 Thông tư 90/2026/TT-BTC, sau đó chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:
- Văn bản ủy quyền đăng ký thuế mẫu số 41/UQ-ĐKT (nếu ủy quyền cho cơ quan chi trả).
- Phụ lục Bảng kê khai người phải trực tiếp nuôi dưỡng mẫu số 07/XN‑NPT‑TNCN.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ phụ thuộc (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng nhận khuyết tật, …).
- Chứng minh thu nhập hoặc không có thu nhập của người phụ thuộc (nếu áp dụng điều kiện thu nhập).
- Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 05‑ĐKT (đối với cá nhân) hoặc 20‑ĐKT (đối với người phụ thuộc).
Đối với người nộp thuế không ủy quyền, hồ sơ sẽ được nộp tại cơ quan thuế địa phương tương ứng (xem phần quy trình).
Quy trình thực hiện khai báo người phụ thuộc theo Thông tư 90/2026 – Bước từng bước
- Xác định đối tượng phụ thuộc: Kiểm tra các tiêu chí tại Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ‑CP bao gồm:
- Con (đẻ, nuôi, riêng vợ/chồng) dưới 18 tuổi.
- Con từ 18 tuổi trở lên trong các trường hợp: mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật, hoặc không có khả năng lao động.
- Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề (kể cả trên 25 tuổi) nếu không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.
- Vợ hoặc chồng.
- Cha mẹ (đẻ, nuôi, riêng vợ/chồng) và các quan hệ theo quy định pháp luật.
- Tải mẫu 07/XN‑NPT‑TNCN: Truy cập trang web của Bộ Tài chính để tải về mẫu chuẩn.
- Hoàn thiện mẫu: Điền đầy đủ thông tin cá nhân, quan hệ, ngày sinh, tình trạng sức khỏe và thu nhập (nếu có). Đảm bảo chữ ký và dấu xác nhận của người phụ thuộc.
- Chuẩn bị giấy tờ kèm theo: Bao gồm giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận khuyết tật, giấy chứng nhận kết hôn, và các chứng từ thu nhập.
- Nộp hồ sơ:
- Nếu ủy quyền: Nộp tại cơ quan chi trả thu nhập (công ty, tổ chức).
- Không ủy quyền: Nộp tại một trong các địa điểm sau:
- Thuế cơ sở nơi cá nhân cư trú (đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công trong nước).
- Thuế tỉnh, thành phố nơi cá nhân làm việc (đối với thu nhập từ các tổ chức quốc tế, đại sứ quán, lãnh sự quán).
- Thuế tỉnh, thành phố nơi phát sinh công việc tại Việt Nam (đối với thu nhập từ các tổ chức, cá nhân nước ngoài).
- Nhận mã số thuế (MST) cho người phụ thuộc: Cơ quan thuế sẽ cấp MST sau khi xác nhận hồ sơ, thường trong vòng 5‑7 ngày làm việc.
- Kê khai giảm trừ gia cảnh: Khi nộp tờ khai TNCN (mẫu 02/KK‑TNCN), nhập MST và số tiền giảm trừ tương ứng (4.400.000 VND cho mỗi người phụ thuộc).
Chi phí và thời gian xử lý hồ sơ khai báo người phụ thuộc
Chi phí thực tế phụ thuộc vào việc bạn tự nộp hồ sơ hay sử dụng dịch vụ tư vấn thuế. Dưới đây là bảng so sánh ước tính:
| Phương án | Chi phí (VNĐ) | Thời gian xử lý | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Tự nộp tại cơ quan thuế | 0 (không tính phí công chứng) | 5‑7 ngày làm việc | Yêu cầu tự chuẩn bị đầy đủ giấy tờ. |
| Sử dụng dịch vụ tư vấn thuế (ANC Việt Nam) | 1.200.000 – 2.500.000 | 3‑5 ngày làm việc | Bao gồm chuẩn bị hồ sơ, nộp thay mặt, và hỗ trợ sau khai báo. |
| Đăng ký qua đại lý thuế | 800.000 – 1.500.000 | 4‑6 ngày làm việc | Phụ thuộc vào độ phức tạp của hồ sơ. |
Việc lựa chọn phương án phù hợp giúp bạn tiết kiệm thời gian và giảm thiểu rủi ro sai sót.
Câu hỏi thường gặp về khai báo người phụ thuộc theo Thông tư 90/2026
1. Khi nào tôi phải khai báo người phụ thuộc nếu con tôi đang học đại học nhưng đã trên 25 tuổi?
Theo Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ‑CP, con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, kể cả trên 25 tuổi, vẫn được coi là người phụ thuộc nếu không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định. Khi đáp ứng điều kiện này, bạn vẫn có thể khai báo và giảm trừ gia cảnh.
2. Nếu tôi không ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập, tôi phải nộp hồ sơ ở đâu?
Trong trường hợp không ủy quyền, hồ sơ phải được nộp tại một trong các địa điểm sau:
- Thuế cơ sở nơi cá nhân cư trú (đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công trong nước).
- Thuế tỉnh, thành phố nơi cá nhân làm việc (đối với thu nhập từ các tổ chức quốc tế, đại sứ quán, lãnh sự quán).
- Thuế tỉnh, thành phố nơi phát sinh công việc tại Việt Nam (đối với thu nhập từ các tổ chức, cá nhân nước ngoài).
Thông tin chi tiết được quy định tại khoản 2 Điều 21 Thông tư 90/2026/TT‑BTC.
3. Mức giảm trừ gia cảnh cho mỗi người phụ thuộc là bao nhiêu và cách tính thuế giảm được?
Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 4.400.000 VND trong năm tính thuế. Ví dụ: Gia đình B có 2 người phụ thuộc, tổng giảm trừ là 8.800.000 VND. Nếu thu nhập chịu thuế của gia đình là 50.000.000 VND và thuế suất TNCN là 20%, thuế phải nộp sẽ giảm 8.800.000 × 20% = 1.760.000 VND.
Tóm tắt quy trình và bước tiếp theo cho người nộp thuế
Để khai báo người phụ thuộc một cách chính xác, bạn cần:
- Xác định đối tượng phụ thuộc dựa trên Nghị định 253/2026.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ (văn bản ủy quyền, phụ lục 07/XN‑NPT‑TNCN, giấy tờ chứng minh quan hệ và thu nhập).
- Nộp hồ sơ tại cơ quan thuế hoặc cơ quan chi trả theo quy định.
- Nhận MST cho người phụ thuộc và thực hiện kê khai giảm trừ gia cảnh trong tờ khai TNCN.
Đối với người nộp thuế tại Long Biên, Hà Nội, bạn có thể liên hệ trực tiếp với Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội để được hỗ trợ chi tiết.