Dự thảo Luật sửa đổi Luật Kế toán và Kiểm toán độc lập: Những thay đổi quan trọng đang chờ đợi
Bạn đang tìm kiếm thông tin cập nhật về những thay đổi pháp lý quan trọng trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán độc lập tại Việt Nam? Một dự thảo luật mang tính bước ngoặt đang được Bộ Tư pháp thẩm định, hứa hẹn định hình lại cách thức hoạt động của ngành. Cụ thể, tài liệu thẩm định dự thảo Luật sửa đổi Luật Kế toán 2015 và Luật Kiểm toán độc lập 2011 (gọi tắt là dự thảo Luật) đã được Bộ Tư pháp cập nhật vào ngày 06/07/2026. Đây là thông tin cực kỳ quan trọng mà mọi doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh , đặc biệt là các đơn vị tại khu vực Long Biên, Hà Nội, và các chuyên gia trong ngành cần đặc biệt lưu tâm.
Dự thảo Luật này tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và quản lý chặt chẽ hơn hoạt động kế toán, kiểm toán tại Việt Nam. Trong đó, điểm nhấn đáng chú ý nhất là những đề xuất liên quan đến Điều 59 của Luật Kế toán 2015, quy định về cá nhân và tổ chức kinh doanh . Những thay đổi này sẽ tác động trực tiếp đến hàng ngàn doanh nghiệp và cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vực này, từ các công ty lớn đến các kế toán viên độc lập.
Việc nắm bắt sớm các nội dung của dự thảo sẽ giúp các bên liên quan có sự chuẩn bị kịp thời, điều chỉnh chiến lược kinh doanh và đảm bảo tuân thủ pháp luật khi các quy định mới chính thức có hiệu lực. Đây không chỉ là vấn đề tuân thủ mà còn là cơ hội để các đơn vị nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
Chi tiết đề xuất sửa đổi Điều 59 Luật Kế toán 2015 và căn cứ pháp lý
Theo tài liệu thẩm định dự thảo Luật sửa đổi Luật Kế toán 2015, Luật Kiểm toán độc lập 2011, được Bộ Tư pháp cập nhật ngày 06/07/2026, Điều 59 của Luật Kế toán 2015 về cá nhân, tổ chức kinh doanh được đề xuất sửa đổi, bổ sung với ba điểm chính sau:
- Cá nhân đủ tiêu chuẩn được cung cấp dịch vụ hoặc thành lập doanh nghiệp: Cá nhân đáp ứng các tiêu chuẩn của người làm kế toán quy định tại Điều 51 Luật Kế toán 2015 sẽ được phép cung cấp hoặc được thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật doanh nghiệp để kinh doanh tại Việt Nam. Điều này mở rộng cơ hội cho các chuyên gia có năng lực và chứng chỉ hành nghề.
- Doanh nghiệp nước ngoài tuân thủ điều ước quốc tế: Việc kinh doanh tại Việt Nam của các cá nhân, doanh nghiệp nước ngoài sẽ phải tuân thủ theo quy định của các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Điều này nhấn mạnh cam kết hội nhập và tạo sân chơi bình đẳng, minh bạch cho các nhà đầu tư nước ngoài.
- Cung cấp qua biên giới theo quy định của Chính phủ: Việc cung cấp qua biên giới tại Việt Nam sẽ được thực hiện theo quy định cụ thể của Chính phủ. Đây là một điểm mới quan trọng, nhằm quản lý chặt chẽ hơn các hoạt động xuyên quốc gia, đảm bảo an ninh tài chính và tuân thủ pháp luật Việt Nam.
Những đề xuất này cho thấy định hướng của Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý nhà nước trong việc chuẩn hóa và chuyên nghiệp hóa hoạt động , đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành trong khuôn khổ pháp luật. Việc sửa đổi Điều 59 không chỉ ảnh hưởng đến các nhà cung cấp dịch vụ mà còn gián tiếp tác động đến các doanh nghiệp sử dụng , đòi hỏi họ phải lựa chọn đối tác có đủ năng lực và tuân thủ pháp luật.
Ví dụ minh họa về tiêu chuẩn cá nhân:
Một cá nhân muốn cung cấp độc lập hoặc thành lập doanh nghiệp theo dự thảo luật này cần đáp ứng các tiêu chuẩn của người làm kế toán theo Điều 51 Luật Kế toán 2015. Các tiêu chuẩn này bao gồm:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
- Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật.
- Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên chuyên ngành kế toán, kiểm toán, tài chính hoặc có chứng chỉ kế toán viên, chứng chỉ kiểm toán viên.
- Không thuộc các trường hợp bị cấm làm kế toán theo quy định của pháp luật.
Nếu một cá nhân đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn trên, họ sẽ có cơ sở pháp lý để hoạt động trong lĩnh vực , góp phần vào sự phát triển của thị trường chuyên nghiệp tại Việt Nam.
Các nguyên tắc kế toán cơ bản theo Luật Kế toán 2015 mà mọi doanh nghiệp cần nắm vững
Trong bối cảnh dự thảo Luật đang được xem xét, việc nắm vững và tuân thủ các nguyên tắc kế toán hiện hành là nền tảng vững chắc cho mọi hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Điều này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống kế toán minh bạch, hiệu quả. Dưới đây là 07 nguyên tắc kế toán cơ bản theo Điều 6 Luật Kế toán 2015 mà mọi đơn vị cần tuân thủ:
- Giá gốc và giá trị hợp lý: Giá trị tài sản và nợ phải trả được ghi nhận ban đầu theo giá gốc. Sau ghi nhận ban đầu, đối với một số loại tài sản hoặc nợ phải trả mà giá trị biến động thường xuyên theo giá thị trường và giá trị của chúng có thể xác định lại một cách đáng tin cậy thì được ghi nhận theo giá trị hợp lý tại thời điểm cuối kỳ lập báo cáo tài chính.
- Nhất quán: Các quy định và phương pháp kế toán đã chọn phải được áp dụng nhất quán trong kỳ kế toán năm; trường hợp thay đổi các quy định và phương pháp kế toán đã chọn thì đơn vị kế toán phải giải trình trong báo cáo tài chính.
- Khách quan, đầy đủ, đúng thực tế và đúng kỳ kế toán: Đơn vị kế toán phải thu thập, phản ánh khách quan, đầy đủ, đúng thực tế và đúng kỳ kế toán mà nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh.
- Báo cáo tài chính chính xác và kịp thời: Báo cáo tài chính phải được lập và gửi cơ quan có thẩm quyền đầy đủ, chính xác và kịp thời. Thông tin, số liệu trong báo cáo tài chính của đơn vị kế toán phải được công khai theo quy định tại Điều 31 và Điều 32 của Luật này.
- Thận trọng: Đơn vị kế toán phải sử dụng phương pháp đánh giá tài sản và phân bổ các khoản thu, chi một cách thận trọng, không được làm sai lệch kết quả hoạt động kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán.
- Bản chất hơn hình thức: Việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải bảo đảm phản ánh đúng bản chất của giao dịch hơn là hình thức, tên gọi của giao dịch.
- Kế toán theo mục lục ngân sách nhà nước (đối với đơn vị công): Cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước ngoài việc thực hiện quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 và 6 Điều 6 Luật Kế toán 2015 còn phải thực hiện kế toán theo mục lục ngân sách nhà nước.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc này là yếu tố then chốt để đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin tài chính, giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt và tránh được các rủi ro pháp lý.
Quy định về kỳ kế toán hiện hành theo Luật Kế toán 2015
Bên cạnh các nguyên tắc kế toán, việc xác định đúng kỳ kế toán là một yêu cầu cơ bản và bắt buộc đối với mọi đơn vị kế toán. Theo Điều 12 Luật Kế toán 2015, kỳ kế toán được quy định rõ ràng như sau:
- Các loại kỳ kế toán:
- Kỳ kế toán năm: Là 12 tháng, tính từ đầu ngày 01 tháng 01 đến hết ngày 31 tháng 12 năm dương lịch. Đơn vị kế toán có đặc thù về tổ chức, hoạt động được chọn kỳ kế toán năm là 12 tháng tròn theo năm dương lịch, bắt đầu từ đầu ngày 01 tháng đầu quý này đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý trước năm sau và phải thông báo cho cơ quan tài chính, cơ quan thuế.
- Kỳ kế toán quý: Là 03 tháng, tính từ đầu ngày 01 tháng đầu quý đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý.
- Kỳ kế toán tháng: Là 01 tháng, tính từ đầu ngày 01 đến hết ngày cuối cùng của tháng.
- Kỳ kế toán của đơn vị mới thành lập:
- Đối với doanh nghiệp mới thành lập: Kỳ kế toán đầu tiên tính từ đầu ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đến hết ngày cuối cùng của kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng theo quy định tại khoản 1 Điều này.
- Đối với đơn vị kế toán khác: Kỳ kế toán đầu tiên tính từ đầu ngày quyết định thành lập đơn vị kế toán có hiệu lực đến hết ngày cuối cùng của kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng theo quy định tại khoản 1 Điều này.
Việc xác định và áp dụng đúng kỳ kế toán giúp doanh nghiệp lập báo cáo tài chính chính xác, kịp thời, phục vụ công tác quản lý nội bộ và tuân thủ nghĩa vụ với các cơ quan nhà nước như Cục Thuế Hà Nội hay Chi cục Thuế Long Biên.
Tóm tắt và khuyến nghị cho doanh nghiệp
Dự thảo Luật sửa đổi Luật Kế toán 2015 và Luật Kiểm toán độc lập 2011, với những đề xuất quan trọng về kinh doanh , đang trong quá trình thẩm định và dự kiến sẽ mang lại nhiều thay đổi đáng kể cho ngành. Việc nắm bắt kịp thời các nội dung sửa đổi tại Điều 59, cùng với việc tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc và quy định về kỳ kế toán hiện hành, là yếu tố then chốt để các doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.
Chúng tôi khuyến nghị các đơn vị kinh doanh , cũng như các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ này, cần chủ động theo dõi sát sao quá trình ban hành chính thức của Luật. Đồng thời, hãy thường xuyên rà soát và cập nhật kiến thức pháp luật để đảm bảo mọi hoạt động luôn tuân thủ quy định, sẵn sàng thích ứng với những thay đổi mới, góp phần vào sự minh bạch và chuyên nghiệp của thị trường kế toán Việt Nam.