Khấu Trừ 10% Thuế TNCN: Ngưỡng 5 Triệu VND Từ 2026 & Cách Tránh Sai Sót Cho Doanh Nghiệp Việt Nam

Tại Sao Doanh Nghiệp Cần Nắm Rõ Quy Định Khấu Trừ 10% Thuế TNCN Mới Từ 5 Triệu Đồng/Lần Chi Trả?

Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam có thể đối mặt với rủi ro phạt hành chính nếu không cập nhật kịp thời quy định mới về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các khoản chi trả từ 5 triệu đồng/lần. Sự thay đổi này, được quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến cách thức doanh nghiệp quản lý và chi trả thu nhập cho người lao động không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng.

Trước đây, theo Thông tư 111/2013/TT-BTC (sẽ hết hiệu lực từ 01/7/2026), ngưỡng khấu trừ 10% thuế TNCN là 2 triệu đồng/lần chi trả. Với quy định mới, ngưỡng này được nâng lên 5 triệu đồng/lần, mang lại sự linh hoạt hơn cho các khoản chi trả nhỏ. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra nhiều câu hỏi và tiềm ẩn rủi ro nếu doanh nghiệp không hiểu rõ bản chất của quy định, đặc biệt là về việc tổng hợp thu nhập và các trường hợp được miễn khấu trừ tạm thời.

Việc nắm vững các điều kiện, quy trình và cách xử lý các tình huống phát sinh không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật thuế mà còn tối ưu hóa quy trình chi trả, tránh những sai sót không đáng có dẫn đến các khoản phạt hành chính từ cơ quan thuế địa phương. Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, giúp doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ và áp dụng đúng quy định mới về khấu trừ thuế TNCN.

Điều Kiện Áp Dụng và Hồ Sơ Cần Chuẩn Bị Để Không Khấu Trừ 10% Thuế TNCN (Cam Kết 02/CK-TNCN)

Theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng (bao gồm cả trường hợp trả tiền lương, thu nhập khác cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động) mà mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế và nộp số thuế đã khấu trừ của cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi trả thu nhập cho cá nhân.

Tuy nhiên, có một phương án hợp pháp để cá nhân tạm thời chưa bị khấu trừ 10% thuế TNCN ngay tại thời điểm chi trả, đó là làm bản cam kết không khấu trừ thuế TNCN (thường gọi là cam kết 02/CK-TNCN theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế). Để được chấp nhận cam kết này, cá nhân có thu nhập phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

Điều kiện để cá nhân được làm cam kết 02/CK-TNCN:

• Cá nhân cư trú: Phải là cá nhân cư trú tại Việt Nam.
• Loại hợp đồng: Không ký kết hợp đồng lao động hoặc có ký kết hợp đồng lao động thời hạn dưới 03 tháng.
• Nguồn thu nhập duy nhất: Chỉ có duy nhất một nguồn thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% tại thời điểm cam kết. Điều này có nghĩa là cá nhân không có các nguồn thu nhập khác mà cũng thuộc diện phải khấu trừ 10% từ các tổ chức, cá nhân trả thu nhập khác.
• Đã có mã số thuế: Đã thực hiện thủ tục đăng ký thuế và được cấp mã số thuế tại thời điểm làm cam kết.
• Ước tính thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế: Ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế của cá nhân sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế TNCN.

Hồ sơ cần chuẩn bị để làm cam kết 02/CK-TNCN:

Khi cá nhân đáp ứng đủ các điều kiện trên và muốn làm cam kết để tạm thời chưa bị khấu trừ thuế, họ cần chuẩn bị và nộp cho tổ chức trả thu nhập bản cam kết không khấu trừ thuế TNCN (Mẫu 02/CK-TNCN). Đây là mẫu cam kết chuẩn do cơ quan thuế ban hành. Cá nhân phải điền đầy đủ thông tin và ký tên, chịu trách nhiệm về tính chính xác của các thông tin đã cam kết.

Tổ chức trả thu nhập có trách nhiệm kiểm tra tính hợp lệ của cam kết và lưu giữ hồ sơ này để làm căn cứ tạm thời chưa khấu trừ thuế. Cuối năm tính thuế, tổ chức trả thu nhập vẫn phải tổng hợp danh sách và thu nhập của những cá nhân đã làm cam kết chưa đến mức khấu trừ thuế theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế và nộp cho cơ quan thuế.

Hướng Dẫn Quy Trình Thực Hiện Khấu Trừ Thuế TNCN và Xử Lý Cam Kết 02/CK-TNCN Chi Tiết Từng Bước

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật thuế tại Việt Nam, các doanh nghiệp cần thực hiện quy trình khấu trừ thuế TNCN và xử lý cam kết 02/CK-TNCN một cách cẩn trọng. Dưới đây là các bước chi tiết:

Bước 1: Xác định đối tượng và ngưỡng thu nhập chịu khấu trừ

Doanh nghiệp cần xác định rõ các khoản chi trả thu nhập thuộc diện phải khấu trừ 10% thuế TNCN. Các đối tượng này bao gồm:

• Cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động.
• Cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng.
• Các trường hợp trả tiền lương, thu nhập khác cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động.

Ngưỡng thu nhập áp dụng từ 01/7/2026 là 05 triệu đồng/lần chi trả trở lên.

Việc Chia Nhỏ Khoản Chi Để Tránh Khấu Trừ 10% Thuế TNCN: Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý Gì?

Một trong những câu hỏi thường gặp nhất từ các doanh nghiệp là liệu việc chia nhỏ khoản chi trả thu nhập thành nhiều lần, mỗi lần dưới 05 triệu đồng, có giúp tránh được nghĩa vụ khấu trừ 10% thuế TNCN hay không. Theo nguyên tắc được Cục Thuế hướng dẫn trong các công văn trước đây (dù áp dụng cho ngưỡng cũ 2 triệu đồng/lần, nhưng nguyên tắc tổng hợp thu nhập vẫn còn giá trị), việc chia nhỏ khoản chi trả có thể tạm thời giúp doanh nghiệp không phải khấu trừ thuế ngay tại thời điểm chi trả từng lần.

Cụ thể, nếu một công ty ký hợp đồng theo mùa vụ với người lao động dưới 03 tháng và thanh toán lương theo tuần, với mỗi lần chi trả dưới 05 triệu đồng, công ty tạm thời chưa phải khấu trừ thuế 10% trên thu nhập. Tuy nhiên, điều quan trọng là đến cuối tháng hoặc cuối kỳ tính thuế, công ty vẫn phải tổng hợp toàn bộ thu nhập đã chi trả cho từng cá nhân trong kỳ. Nếu tổng thu nhập của cá nhân đó trong kỳ đạt từ 05 triệu đồng trở lên, công ty có trách nhiệm tính toán, kê khai và nộp thuế TNCN theo mức 10% cho cá nhân đó.

Như vậy, việc chia nhỏ khoản chi chỉ mang tính chất tạm thời và không loại bỏ hoàn toàn nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN nếu tổng thu nhập của cá nhân đạt ngưỡng quy định. Doanh nghiệp cần hết sức lưu ý điểm này để tránh những sai sót trong kê khai và nộp thuế, có thể dẫn đến các khoản phạt hành chính từ Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội.

Tóm Tắt và Khuyến Nghị Cho Doanh Nghiệp

Quy định mới về ngưỡng khấu trừ 10% thuế TNCN từ 05 triệu đồng/lần chi trả, có hiệu lực từ 01/7/2026 theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, là một thay đổi quan trọng mà mọi doanh nghiệp cần nắm vững. Việc hiểu rõ các điều kiện áp dụng cam kết 02/CK-TNCN và đặc biệt là nguyên tắc tổng hợp thu nhập khi chi trả nhiều lần sẽ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật thuế.

ANC Việt Nam khuyến nghị các doanh nghiệp chủ động rà soát lại quy trình chi trả thu nhập, cập nhật các biểu mẫu cam kết và đảm bảo hệ thống kế toán có khả năng tổng hợp thu nhập của từng cá nhân một cách chính xác. Điều này không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn tối ưu hóa hoạt động quản lý tài chính của doanh nghiệp.