Tại sao doanh nghiệp cần nắm rõ quy đổi tỷ giá khai thuế từ 01/7/2026?
- Nếu không tuân thủ, doanh nghiệp có thể bị truy thu và xử phạt hành chính từ 100% đến 200% số thuế còn nợ, theo quy định của Luật Thuế năm 2023
- Chi phí, thời gian xử lý và mức phạt nếu không tuân thủ quy định
Việc chuẩn bị hồ sơ và áp dụng đúng tỷ giá không yêu cầu chi phí đặc biệt, tuy nhiên doanh nghiệp cần lưu ý các mức phạt nếu vi phạm:
Phạt hành chính: Từ 100% đến 200% số thuế còn nợ, theo Điều 45 Luật Thuế năm 2023 - Phạt truy thu: Khi tỷ giá được áp dụng không đúng, cơ quan thuế sẽ truy thu số thuế chênh lệch và áp dụng mức phạt 100% – 200% trên số thuế chưa nộp
- ⚠️ Mức phạt: Không áp dụng đúng tỷ giá quy định sẽ bị xử phạt hành chính từ 100% đến 200% số thuế còn nợ, theo Điều 45 Luật Thuế năm 2023
Việc áp dụng đúng tỷ giá tính thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP là yếu tố quyết định tính chính xác của thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế giá trị gia tăng (GTGT) và các khoản thu khác. Nếu không tuân thủ, doanh nghiệp có thể bị truy thu và xử phạt hành chính từ 100% đến 200% số thuế còn nợ, theo quy định của Luật Thuế năm 2023.
Các điều kiện và hồ sơ cần chuẩn bị để áp dụng tỷ giá theo Nghị định 252
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (GPKD) còn hiệu lực.
- Hợp đồng mua bán ngoại tệ hoặc hợp đồng bán dầu khí (nếu có).
- Biên lai, sao kê ngân hàng chứng minh tỷ giá mua bán chuyển khoản tại ngày giao dịch hoặc ngày nộp hồ sơ.
- Hồ sơ khai thuế TNDN hoặc GTGT đã được cơ quan thuế chấp nhận (đối với khai bổ sung).
Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dầu khí, cần chuẩn bị thêm:
- Hợp đồng bán dầu khí quốc tế và chứng từ thanh toán thực tế.
- Biên bản giao nhận hàng hoá (B/L) và chứng từ xuất khẩu (nếu xuất bán trong nước).
Quy trình thực hiện quy đổi tỷ giá khai thuế từng bước từ 01/7/2026
- Xác định loại thuế và đối tượng áp dụng: Chọn giữa TNDN bổ sung, GTGT, hoặc khoản thu khác (ví dụ: thuế môi trường).
- Kiểm tra tỷ giá theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP: Truy cập website của Ngân hàng Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại để lấy tỷ giá mua bán chuyển khoản của ngày gần nhất trước ngày khai thuế.
- Nếu không có tỷ giá trong Nghị định 236: Sử dụng tỷ giá tính chéo do Ngân hàng Nhà nước công bố tại ngày gần nhất trước ngày khai thuế.
- Áp dụng tỷ giá cho hồ sơ khai thuế lần đầu đã được chấp nhận: Khi khai bổ sung, sử dụng tỷ giá đã được cơ quan thuế địa phương chấp nhận trong hồ sơ khai thuế đầu tiên.
- Đối với doanh nghiệp dầu khí:
- Áp dụng tỷ giá thực tế thanh toán của giao dịch bán dầu khí (theo điểm b.1.1 khoản 1 Điều 14 Nghị định 252).
- Đối với thuế GTGT trên bán dầu trong nước, sử dụng tỷ giá bán chuyển khoản của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp nhận thanh toán tại thời điểm lập hóa đơn.
- Hoàn thiện tờ khai: Nhập tỷ giá đã xác định vào các trường “Tỷ giá quy đổi” của mẫu tờ khai TNDN và GTGT.
- Nộp hồ sơ: Gửi tờ khai qua hệ thống TCT hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan thuế địa phương (Chi cục Thuế Long Biên, Cục Thuế Hà Nội, …).
- Kiểm tra và lưu trữ: Lưu trữ biên lai ngân hàng, hợp đồng và báo cáo tính toán tỷ giá ít nhất 5 năm theo quy định của Luật Thuế.
Chi phí, thời gian xử lý và mức phạt nếu không tuân thủ quy định
Việc chuẩn bị hồ sơ và áp dụng đúng tỷ giá không yêu cầu chi phí đặc biệt, tuy nhiên doanh nghiệp cần lưu ý các mức phạt nếu vi phạm:
- Phạt hành chính: Từ 100% đến 200% số thuế còn nợ, theo Điều 45 Luật Thuế năm 2023.
- Phạt truy thu: Khi tỷ giá được áp dụng không đúng, cơ quan thuế sẽ truy thu số thuế chênh lệch và áp dụng mức phạt 100% – 200% trên số thuế chưa nộp.
Câu hỏi thường gặp về quy đổi tỷ giá khai thuế theo Nghị định 252
Doanh nghiệp có thể dùng tỷ giá Vietcombank nếu ngân hàng khác không công bố?
Có. Khi ngoại tệ không có tỷ giá công bố trên Vietcombank, doanh nghiệp có thể áp dụng tỷ giá tính chéo do Ngân hàng Nhà nước công bố. Nếu vẫn không có, doanh nghiệp cần đề nghị Bộ Tài chính để Ngân hàng Nhà nước xác định và công bố tỷ giá.
Làm sao biết tỷ giá nào là “tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình”?
Tỷ giá này được tính bằng trung bình cộng của tỷ giá mua và bán do ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch công bố trong ngày nộp hồ sơ. Thông tin có trên website ngân hàng hoặc trong sao kê giao dịch.
Trong trường hợp doanh nghiệp đã nộp TNDN bổ sung nhưng chưa nhận được xác nhận của cơ quan thuế, có nên thay đổi tỷ giá?
Không. Doanh nghiệp phải giữ nguyên tỷ giá đã khai trong hồ sơ đầu tiên cho đến khi có quyết định thay đổi từ cơ quan thuế. Nếu có quyết định mới, tỷ giá sẽ được áp dụng theo quyết định đó.
Tóm tắt quy trình và bước tiếp theo cho doanh nghiệp
Quy đổi tỷ giá khai thuế từ 01/7/2026 không còn là việc phức tạp nếu doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, nắm rõ nguồn tỷ giá và thực hiện đúng quy trình. Hãy kiểm tra lại các tài liệu, áp dụng tỷ giá đúng theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP hoặc tỷ giá tính chéo, và nộp hồ sơ đúng thời hạn để tránh các rủi ro pháp lý.