Thông tư 87/2026/TT-BTC: 3 điểm mới về Thuế TNCN doanh nghiệp cần biết

Thông tư 87/2026/TT-BTC: Hướng dẫn chi tiết về Thuế TNCN và Giảm trừ gia cảnh từ 30/6/2026

Từ ngày 30/6/2026, hàng triệu người nộp thuế và doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ chịu tác động trực tiếp từ những quy định mới về thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 87/2026/TT-BTC, một văn bản pháp lý quan trọng nhằm hướng dẫn chi tiết một số nội dung của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Thông tư này không chỉ làm rõ các vấn đề về giảm trừ gia cảnh mà còn đề cập đến cách tính thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán phái sinh, yêu cầu các cá nhân và tổ chức phải nhanh chóng cập nhật để đảm bảo tuân thủ.

Thông tư 87/2026/TT-BTC: Chi tiết các quy định mới về Thuế TNCN và căn cứ pháp lý

Thông tư 87/2026/TT-BTC, được Bộ Tài chính ban hành vào ngày 30/6/2026, đóng vai trò là văn bản hướng dẫn cụ thể cho việc thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Đây là thông tư mới nhất và toàn diện nhất hiện nay, giải quyết nhiều vướng mắc thực tiễn trong quá trình áp dụng các quy định về thuế TNCN tại Việt Nam.

Các nội dung trọng tâm mà Thông tư 87/2026/TT-BTC hướng dẫn bao gồm:

• Mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc được áp dụng giảm trừ gia cảnh: Quy định này được làm rõ theo điểm b khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và điểm c khoản 2, điểm a và điểm b khoản 3 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Việc xác định đúng mức thu nhập của người phụ thuộc là yếu tố then chốt để người nộp thuế có thể hưởng quyền lợi giảm trừ gia cảnh một cách hợp pháp. Thông tư sẽ đưa ra các tiêu chí cụ thể về ngưỡng thu nhập để một cá nhân được coi là người phụ thuộc, đảm bảo tính minh bạch và công bằng.
• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh: Chi tiết tại khoản 6 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC cung cấp danh mục các giấy tờ cần thiết cho từng trường hợp người phụ thuộc khác nhau. Điều này giúp người nộp thuế dễ dàng chuẩn bị và nộp hồ sơ, tránh sai sót hoặc thiếu sót giấy tờ.
• Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán phái sinh: Hướng dẫn này được quy định tại khoản 5 Điều 54 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Với sự phát triển của thị trường tài chính, việc làm rõ cách tính thuế đối với các sản phẩm phái sinh là cần thiết, giúp các nhà đầu tư và cơ quan thuế có cơ sở rõ ràng để thực hiện nghĩa vụ và quản lý thuế.

Ví dụ minh họa về giảm trừ gia cảnh theo quy định mới:

Ông An là cá nhân cư trú tại Việt Nam, có thu nhập từ tiền lương, tiền công là 30 triệu đồng/tháng. Ông An có một con nhỏ dưới 18 tuổi và cha mẹ già trên 60 tuổi (không có khả năng lao động và thu nhập dưới ngưỡng quy định) là người phụ thuộc. Theo khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025:

• Mức giảm trừ đối với bản thân ông An: 15,5 triệu đồng/tháng.
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Tổng số người phụ thuộc của ông An là 2 (1 con và 1 cha mẹ). Giả sử người phụ thuộc này đáp ứng đầy đủ các điều kiện.

Tổng mức giảm trừ gia cảnh của ông An = 15,5 triệu (bản thân) + (6,2 triệu × 2 người phụ thuộc) = 15,5 triệu + 12,4 triệu = 27,9 triệu đồng/tháng.

Thu nhập chịu thuế của ông An = 30 triệu (thu nhập) – 27,9 triệu (giảm trừ) = 2,1 triệu đồng/tháng.

Số thuế TNCN phải nộp sẽ được tính dựa trên biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho 2,1 triệu đồng này.

Các bước cần thực hiện để tuân thủ quy định mới về hồ sơ người phụ thuộc

Để đảm bảo tuân thủ Thông tư 87/2026/TT-BTC và Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người nộp thuế và các doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau đây, đặc biệt là trong việc chuẩn bị và cập nhật hồ sơ người phụ thuộc:

1. Rà soát và cập nhật thông tin người phụ thuộc

• Đối với cá nhân người nộp thuế: Cần kiểm tra lại danh sách người phụ thuộc đã đăng ký. Đối chiếu với các tiêu chí về mức thu nhập và điều kiện khác của người phụ thuộc theo quy định mới tại Thông tư 87/2026/TT-BTC. Nếu có bất kỳ thay đổi nào (ví dụ: người phụ thuộc đã có thu nhập vượt ngưỡng, hoặc không còn đủ điều kiện), cần điều chỉnh kịp thời.
• Đối với doanh nghiệp: Bộ phận kế toán, nhân sự cần thông báo rộng rãi đến toàn thể người lao động về các quy định mới. Yêu cầu người lao động rà soát và cung cấp lại hồ sơ người phụ thuộc nếu có thay đổi hoặc nếu hồ sơ cũ chưa đáp ứng yêu cầu của Thông tư 87/2026/TT-BTC.

2. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo từng trường hợp

Căn cứ Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC, hồ sơ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh quy định tại khoản 6 Điều 47 của Nghị định số 253/2026/NĐ-CP được quy định chi tiết như sau:

• Đối với cha đẻ, mẹ đẻ: Cần có bản chụp thẻ Căn cước của cha, mẹ và bản chụp Giấy khai sinh của người nộp thuế. Trong trường hợp không có Giấy khai sinh hoặc có sự thay đổi về mối quan hệ, có thể sử dụng bản chụp Quyết định việc nhận cha, mẹ, con hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác định mối quan hệ cha, mẹ với con.
• Đối với cha nuôi, mẹ nuôi: Yêu cầu bản chụp thẻ Căn cước của cha, mẹ và bản chụp Quyết định công nhận/Giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đây là giấy tờ pháp lý quan trọng để chứng minh mối quan hệ nuôi dưỡng.
• Đối với cha vợ, mẹ vợ hoặc cha chồng, mẹ chồng: Hồ sơ bao gồm bản chụp thẻ Căn cước của cha, mẹ; bản chụp Giấy khai sinh của vợ hoặc chồng của người nộp thuế; bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn của người nộp thuế hoặc giấy tờ khác chứng minh quan hệ vợ chồng do cơ quan có thẩm quyền cấp.
• Đối với cha dượng, mẹ kế: Hồ sơ bao gồm bản chụp thẻ Căn cước của cha dượng/mẹ kế; bản chụp Giấy khai sinh của người nộp thuế; bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác chứng minh quan hệ vợ chồng giữa cha dượng và mẹ đẻ (hoặc mẹ kế và cha đẻ) do cơ quan có thẩm quyền cấp.