Thuế TNCN 2026: Ngưỡng khấu trừ 10% tăng lên 5 triệu đồng/lần – Doanh nghiệp cần làm gì?

Từ 1/7/2026, ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 10% chính thức thay đổi lên 5 triệu đồng/lần chi trả: Hàng triệu cá nhân và doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Một thay đổi quan trọng trong chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam sắp có hiệu lực, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu cá nhân và doanh nghiệp. Cụ thể, ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 10% đối với các khoản chi trả thu nhập từ tiền lương, tiền công cho cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng sẽ chính thức được nâng từ 2 triệu đồng/lần lên 5 triệu đồng/lần chi trả. Quy định mới này, được cụ thể hóa trong Nghị định 253/2026/NĐ-CP, sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, với một số trường hợp đặc biệt áp dụng sớm hơn từ 01/01/2026.

Sự điều chỉnh này nhằm phù hợp hơn với tình hình kinh tế và mức sống hiện tại, đồng thời giảm bớt gánh nặng hành chính cho cả người nộp thuế và cơ quan quản lý. Tuy nhiên, việc áp dụng các mốc thời gian khác nhau cho từng đối tượng cụ thể đòi hỏi các tổ chức, cá nhân trả thu nhập phải nắm rõ để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật về thuế tại Việt Nam.

Chi tiết quy định mới về ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 10% và căn cứ pháp lý

Trước đây, theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính, các tổ chức, cá nhân khi trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới ba (03) tháng, nếu tổng mức trả thu nhập từ hai triệu (2.000.000) đồng/lần trở lên, thì phải khấu trừ thuế theo mức 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân.

Tuy nhiên, với sự ra đời của Nghị định 253/2026/NĐ-CP, quy định này đã có sự thay đổi đáng kể. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 50 của Nghị định này quy định về khấu trừ thuế như sau:

• Tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng (bao gồm cả trường hợp trả tiền lương, thu nhập khác cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động) mà mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế và nộp số thuế đã khấu trừ của cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi trả thu nhập cho cá nhân.
• Trường hợp mức chi trả thu nhập dưới 05 triệu đồng/lần thì tổ chức, cá nhân trả thu nhập được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% khi cá nhân có yêu cầu.

Thời điểm áp dụng quy định mới: Hai mốc quan trọng

Điểm đặc biệt cần lưu ý là thời điểm có hiệu lực của quy định này. Theo khoản 1 Điều 69 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Tuy nhiên, việc xác định thời gian áp dụng trong một số trường hợp cụ thể có sự khác biệt:

• Từ ngày 01 tháng 01 năm 2026: Ngưỡng khấu trừ thuế TNCN 10% được nâng từ 2 triệu đồng/lần lên 5 triệu đồng/lần chi trả sẽ áp dụng đối với cá nhân cư trú là người trả thu nhập. Điều này có nghĩa là nếu một cá nhân cư trú trả thu nhập cho một cá nhân khác (không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng), thì ngưỡng 5 triệu đồng/lần sẽ được áp dụng sớm hơn.
• Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026: Đối với các tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng, mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên sẽ phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%.

Ví dụ tính toán minh họa

Để dễ hình dung, hãy xem xét các trường hợp sau:

Ví dụ 1: Trước ngày 01/7/2026 (theo Thông tư 111/2013/TT-BTC)

• Công ty A chi trả 3.000.000 VNĐ tiền thù lao cho ông B (cá nhân không ký hợp đồng lao động).
• Vì mức chi trả lớn hơn 2.000.000 VNĐ, Công ty A phải khấu trừ 10% thuế TNCN.
• Số thuế TNCN phải khấu trừ: 3.000.000 VNĐ × 10% = 300.000 VNĐ.
• Ông B thực nhận: 3.000.000 VNĐ – 300.000 VNĐ = 2.700.000 VNĐ.

Ví dụ 2: Từ ngày 01/7/2026 (theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP)

• Công ty A chi trả 3.000.000 VNĐ tiền thù lao cho ông B (cá nhân không ký hợp đồng lao động).
• Vì mức chi trả nhỏ hơn 5.000.000 VNĐ, Công ty A không bắt buộc phải khấu trừ thuế TNCN (trừ khi ông B có yêu cầu).
• Ông B thực nhận: 3.000.000 VNĐ.

Ví dụ 3: Từ ngày 01/7/2026 (theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP)

• Công ty A chi trả 7.000.000 VNĐ tiền thù lao cho bà C (cá nhân không ký hợp đồng lao động).
• Vì mức chi trả lớn hơn 5.000.000 VNĐ, Công ty A phải khấu trừ 10% thuế TNCN.
• Số thuế TNCN phải khấu trừ: 7.000.000 VNĐ × 10% = 700.000 VNĐ.
• Bà C thực nhận: 7.000.000 VNĐ – 700.000 VNĐ = 6.300.000 VNĐ.

Cơ chế cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế

Nghị định 253/2026/NĐ-CP vẫn duy trì cơ chế cho phép cá nhân có thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% nhưng ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế của cá nhân sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế, thì cá nhân có thể làm cam kết (theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế) gửi tổ chức trả thu nhập. Dựa vào cam kết này, tổ chức trả thu nhập sẽ tạm thời chưa khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.