Thuế TNCN 2026: Những thay đổi quan trọng doanh nghiệp và cá nhân cần biết
Bài viết cung cấp chi tiết pháp lý, ví dụ tính toán, các bước thực hiện và FAQ để doanh nghiệp chuẩn bị kịp thời.
- vn” 200 triệu đồng → Thuế = (200 triệu – 20 triệu) × 5% = 9 triệu đồng
- Thu nhập từ NFT 50 triệu đồng → Thuế = 50 triệu × 0,1% = 50 000 đồng
- Đối với chuyển nhượng tài sản số, thuế suất 0,1% áp dụng trên toàn giá chuyển nhượng
- Biểu thuế thu nhập cá nhân mới (5 bậc)
Biểu thuế được rút gọn từ 7 bậc xuống 5 bậc, cụ thể:Bậc 1: Thu nhập đến 10 triệu đồng – Thuế suất 5%
- Bậc 2: Trên 10 triệu đến 30 triệu đồng – Thuế suất 10%
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 sẽ có hiệu lực từ 01/07/2026. Các quy định về thu nhập từ kinh doanh và tiền lương đã bắt đầu áp dụng từ 01/01/2026, đòi hỏi doanh nghiệp và cá nhân phải nhanh chóng điều chỉnh quy trình khai thuế.
⚠️ Lưu ý: Doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm kế toán và hệ thống ERP ngay khi luật mới có hiệu lực để tránh sai sót trong khai báo.
Khoản thu nhập chịu thuế mới và căn cứ pháp lý
Theo Điều 3 Luật Thuế TNCN 2025, các khoản thu nhập sau sẽ được đưa vào danh sách chịu thuế:
- Thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức.
- Thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử và các nền tảng số.
- Tiền thù lao và các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền (đối với tiền lương, tiền công).
- Thu nhập từ chuyển nhượng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn”.
- Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính (carbon credit).
- Thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe trúng đầu.
- Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số (NFT, token) và vàng miếng.
Ví dụ tính thuế:
Thu nhập từ tên miền “.vn” 200 triệu đồng → Thuế = (200 triệu – 20 triệu) × 5% = 9 triệu đồng.
Thu nhập từ NFT 50 triệu đồng → Thuế = 50 triệu × 0,1% = 50 000 đồng.
Đối với chuyển nhượng tài sản số, thuế suất 0,1% áp dụng trên toàn giá chuyển nhượng.
Biểu thuế thu nhập cá nhân mới (5 bậc)
Biểu thuế được rút gọn từ 7 bậc xuống 5 bậc, cụ thể:
- Bậc 1: Thu nhập đến 10 triệu đồng – Thuế suất 5%.
- Bậc 2: Trên 10 triệu đến 30 triệu đồng – Thuế suất 10%.
- Bậc 3: Trên 30 triệu đến 60 triệu đồng – Thuế suất 20%.
- Bậc 4: Trên 60 triệu đến 100 triệu đồng – Thuế suất 30%.
- Bậc 5: Trên 100 triệu đồng – Thuế suất 35%.
Giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ mới
Theo Điều 10 và Điều 11, mức giảm trừ gia cảnh được nâng lên:
- Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng.
- Giảm trừ mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
- Khoản chi cho y tế, giáo dục – đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc được trừ thêm (theo quy định của Chính phủ).
Những khoản thu nhập miễn thuế và ưu đãi đặc biệt
- Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ, và tiền lương trả cho ngày không nghỉ phép được miễn thuế hoàn toàn (Điều 4).
- Thu nhập của cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao và nhân lực công nghệ cao thực hiện R&D được miễn thuế trong 5 năm.
- Chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở thành lập theo pháp luật chứng khoán được miễn thuế trong 2 năm kể từ ngày mua.
- Lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản được giảm 50% thuế.
Quy định về thuế đối với chuyển nhượng vốn không xác định giá mua
Theo Điều 13, nếu không xác định được giá mua và các chi phí liên quan, thuế TNCN sẽ tính theo công thức:
Thuế TNCN = Giá chuyển nhượng × 2%
Chuẩn bị và khai báo thuế TNCN sau khi luật mới có hiệu lực
Doanh nghiệp và cá nhân cần thực hiện các bước sau:
- Rà soát danh mục thu nhập mới và xác định các khoản chịu thuế.
- Cập nhật biểu thuế 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh mới trong phần mềm kế toán.
- Chuẩn bị hồ sơ chứng từ (hợp đồng, biên lai, chứng nhận chuyển nhượng tài sản số, tên miền, carbon credit, chứng chỉ quỹ, v.v.).
- Khai báo qua hệ thống điện tử của Tổng cục Thuế trước ngày 30/04/2026 cho năm tài chính 2025.
Mức phạt và lỗi thường gặp khi khai thuế TNCN 2026
Theo Điều 6 Luật Quản lý thuế, mức phạt áp dụng như sau:
- Trễ hạn nộp khai thuế: 0,5% – 2% giá trị thuế chưa nộp cho mỗi ngày trễ, tối đa 30%.
- Không khai đúng khoản thu nhập mới: 100% – 200% số thuế phải nộp.
- Không kê khai, không nộp thuế: 200% – 300% số thuế phải nộp.
Những lỗi thường gặp:
- Quên khai thu nhập từ bán tên miền, tài sản số, carbon credit.
- Sử dụng biểu thuế cũ (7 bậc) dẫn đến tính thuế sai.
- Không áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới (15,5 triệu/người, 6,2 triệu/người phụ thuộc).
- Không tính thuế 2% cho chuyển nhượng vốn không xác định giá mua.
Hành động ngay: Các việc doanh nghiệp cần thực hiện
- Liên hệ hoặc kế toán của ANC Việt Nam để rà soát các khoản thu nhập mới.
- Đào tạo nhân viên kế toán về biểu thuế 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh mới.
- Kiểm tra và cập nhật hợp đồng, chứng từ liên quan tới tên miền, tài sản số, carbon credit, chứng chỉ quỹ.
- Thực hiện khai báo qua cổng thông tin điện tử trước ngày 30/04/2026 để tránh phạt.