Ưu đãi thuế TNDN 2026: Doanh nghiệp mất ưu đãi khi dùng hóa đơn không hợp pháp
- Nếu việc sử dụng hóa đơn không hợp pháp dẫn đến khai thiếu số tiền thuế phải nộp, doanh nghiệp còn bị phạt từ 20% đến 100% số tiền thuế khai thiếu (theo Khoản 2 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ‑CP)
- Đồng thời, nếu hành vi này làm giảm số thuế TNDN phải nộp, doanh nghiệp sẽ bị truy thu số thuế thiếu và phạt thêm từ 20% đến 100% số thuế truy thu, cùng với việc mất ưu đãi thuế TNDN
Bạn có biết rằng nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt rủi ro mất ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) nếu sử dụng hóa đơn không hợp pháp? Theo Công văn 1527/AGI‑NVDTPC năm 2026 của Thuế tỉnh An Giang, bất kỳ doanh nghiệp nào sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh sẽ không được hưởng ưu đãi thuế TNDN của năm tính thuế tương ứng và sẽ bị xử phạt hành chính.
Chi tiết quy định và căn cứ pháp lý liên quan
Quy định này dựa trên một loạt văn bản pháp luật hiện hành, bao gồm:
- Nghị định 31/2021/NĐ‑CP (số thứ tự 51 Phụ lục III Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư, sửa đổi bởi Nghị định 96/2026/NĐ‑CP) – Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư 2020.
- Thông tư 78/2014/TT‑BTC (sửa đổi bởi Thông tư 96/2015/TT‑BTC, hiện là Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ‑CP) – Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
- Thông tư 78/2014/TT‑BTC, khoản 1 Điều 18 (hiện là Điều 23 Nghị định 320/2025/NĐ‑CP) – Ưu đãi thuế TNDN chỉ áp dụng cho doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và nộp thuế TNDN theo kê khai.
- Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ‑CP – Quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.
- Công văn 325/TCS10‑QLDN năm 2026 – Văn bản được Công văn 1527/AGI‑NVDTPC tham chiếu để đưa ra kết luận về việc áp dụng ưu đãi.
Ví dụ minh họa:
| Doanh nghiệp | Doanh thu (triệu đồng) | Chi phí hợp pháp (triệu đồng) | Chi phí không hợp pháp (triệu đồng) | Thu nhập chịu thuế (triệu đồng) |
|---|---|---|---|---|
| Công ty A | 500 | 300 | 0 | 200 |
| Công ty B | 500 | 250 | 50 (hóa đơn giả) | 200 |
Trong ví dụ trên, Công ty B dù có cùng thu nhập chịu thuế 200 triệu đồng, nhưng vì 50 triệu đồng chi phí được hạch toán bằng hóa đơn không hợp pháp, doanh nghiệp sẽ mất quyền hưởng ưu đãi thuế TNDN và phải trả thêm tiền phạt.
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để tránh mất ưu đãi
Để đảm bảo không bị mất ưu đãi thuế TNDN, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn: Đối chiếu số serial, mã QR, và xác nhận với nhà cung cấp.
- Thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ: Áp dụng phần mềm kế toán chuẩn, ghi nhận mọi giao dịch trong sổ sách.
- Đăng ký và cập nhật thông tin doanh nghiệp tại cơ quan thuế: Đảm bảo thông tin về địa chỉ, ngành nghề và mã số thuế luôn chính xác.
- Nộp tờ khai thuế TNDN đúng hạn: Sử dụng mẫu tờ khai điện tử, khai báo đầy đủ các khoản chi hợp pháp.
- Kiểm tra lại các khoản chi trước khi khai báo: Đối chiếu chi phí thực tế với chứng từ, loại bỏ các chi phí không có chứng từ hợp pháp.
Mức phạt và những điểm dễ sai khi áp dụng ưu đãi
Việc không tuân thủ quy định về hóa đơn có thể dẫn đến các hình phạt sau:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp (theo Khoản 1 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ‑CP).
- Nếu việc sử dụng hóa đơn không hợp pháp dẫn đến khai thiếu số tiền thuế phải nộp, doanh nghiệp còn bị phạt từ 20% đến 100% số tiền thuế khai thiếu (theo Khoản 2 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ‑CP).
- Truy thu số thuế TNDN khai thiếu, dẫn đến tăng thu nhập chịu thuế và mất ưu đãi.
- Đình chỉ ưu đãi thuế TNDN cho năm tính thuế tương ứng.
Những lỗi thường gặp:
- Không kiểm tra nguồn gốc của hóa đơn mua vào.
- Ghi nhận chi phí trước khi nhận được chứng từ đầy đủ.
- Sử dụng hóa đơn mẫu hoặc hóa đơn giả để tăng chi phí.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Doanh nghiệp có thể khôi phục ưu đãi thuế TNDN sau khi đã sử dụng hóa đơn không hợp pháp không?
Theo Công văn 1527/AGI‑NVDTPC, một khi ưu đãi đã bị tước, doanh nghiệp không thể khôi phục cho năm tính thuế đã qua. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể khôi phục cho các kỳ tính thuế sau nếu tuân thủ đầy đủ quy định và không tái phạm.
Làm sao xác định một hóa đơn có hợp pháp hay không?
Hóa đơn hợp pháp phải có mã số thuế của nhà cung cấp, mã QR hoặc mã vạch, và được cấp bởi cơ quan thuế. Doanh nghiệp cần kiểm tra trên hệ thống tra cứu hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế hoặc qua phần mềm kế toán được cấp phép.
Trong trường hợp doanh nghiệp đã nộp tờ khai TNDN và sau đó phát hiện hóa đơn không hợp pháp, doanh nghiệp phải làm gì?
Doanh nghiệp cần lập báo cáo sửa đổi tờ khai (tờ khai bổ sung) trong vòng 30 ngày kể từ ngày phát hiện, đồng thời nộp hồ sơ giải trình và chịu phạt theo quy định. Nếu không sửa đổi kịp thời, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt và mất ưu đãi cho năm tính thuế đó.
Hành động doanh nghiệp cần làm ngay để bảo vệ ưu đãi thuế TNDN
Để tránh rủi ro mất ưu đãi và phạt hành chính, doanh nghiệp nên:
- Kiểm tra lại toàn bộ hóa đơn mua vào trong kỳ tính thuế hiện tại.
- Thực hiện rà soát nội bộ với bộ phận kế toán và kiểm toán nội bộ.
- Liên hệ ngay với cơ quan thuế địa phương, ví dụ như Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội, để được hướng dẫn chi tiết nếu phát hiện bất thường.
- Áp dụng phần mềm kế toán chuẩn, đồng bộ với hệ thống tra cứu hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế.
Nếu doanh nghiệp cần hỗ trợ chuyên sâu về và kế toán, ANC Việt Nam sẵn sàng tư vấn chi tiết qua hotline 0942597477.