Hàng triệu hộ chăn nuôi tại Việt Nam sẽ được miễn thuế GTGT và TNCN từ năm 2026?
Tin vui lớn cho cộng đồng nông dân và các hộ gia đình trực tiếp tham gia hoạt động chăn nuôi trên khắp Việt Nam: Từ năm 2026, các hộ chăn nuôi tự sản xuất sẽ chính thức được miễn thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các sản phẩm do mình làm ra, miễn là chúng chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường. Đây là một chính sách quan trọng, được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ, giảm gánh nặng tài chính và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi nước nhà.
Quy định mới này được cụ thể hóa trong Luật Thuế Giá trị gia tăng 2024 (sửa đổi bởi Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi 2025) và Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, cùng với các văn bản hướng dẫn chi tiết. Chính sách này sẽ áp dụng cho các hộ gia đình, cá nhân trực tiếp thực hiện hoạt động chăn nuôi, từ khâu nuôi sinh trưởng, nuôi sinh sản vật nuôi cho đến các hoạt động liên quan nhằm phục vụ mục đích thực phẩm, khai thác sức kéo, làm cảnh hoặc các mục đích khác của con người.
Việc miễn thuế không chỉ giúp tăng thu nhập thực tế cho người nông dân mà còn khuyến khích đầu tư vào sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi này, các hộ chăn nuôi cần nắm rõ các điều kiện cụ thể, đặc biệt là định nghĩa về “sơ chế thông thường” để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Chi tiết quy định miễn thuế GTGT và TNCN cho hộ chăn nuôi từ năm 2026 và căn cứ pháp lý
Để hiểu rõ hơn về chính sách miễn thuế quan trọng này, chúng ta cần đi sâu vào các điều khoản pháp lý cụ thể và định nghĩa liên quan:
1. Định nghĩa hoạt động chăn nuôi
Theo khoản 2 Điều 2 Luật Chăn nuôi 2018, hoạt động chăn nuôi được giải thích là việc nuôi sinh trưởng, nuôi sinh sản vật nuôi và các hoạt động khác có liên quan đến vật nuôi, sản phẩm chăn nuôi phục vụ mục đích làm thực phẩm, khai thác sức kéo, làm cảnh hoặc các mục đích khác của con người. Điều này bao gồm một phạm vi rộng các hoạt động từ nuôi gia súc, gia cầm đến các loài thủy sản nuôi trồng.
2. Miễn thuế Giá trị gia tăng (GTGT)
Căn cứ theo khoản 1 Điều 5 Luật Thuế Giá trị gia tăng 2024, được sửa đổi bởi điểm a khoản 1 Điều 1 Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi 2025, các sản phẩm chăn nuôi thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT trong các trường hợp sau:
- Sản phẩm chăn nuôi chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu.
- Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mua sản phẩm chăn nuôi chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác thì không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
*(Lưu ý: Quy định này cũng áp dụng cho sản phẩm cây trồng, rừng trồng và thủy sản nuôi trồng, nhưng trong bài viết này chúng ta tập trung vào phần chăn nuôi.)*
3. Định nghĩa “Sơ chế thông thường”
Để xác định rõ hơn điều kiện miễn thuế, Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã quy định chi tiết về “sơ chế thông thường”. Các sản phẩm chỉ qua sơ chế thông thường là các sản phẩm mới được thực hiện một hoặc một số công đoạn sau:
- Làm sạch, phơi, sấy khô.
- Bóc vỏ, xay xát, xay vỡ mảnh, nghiền vỡ mảnh, xay bỏ vỏ, xát bỏ vỏ.
- Tách hạt, tách cọng, cắt, xay, đánh bóng hạt, hồ hạt, chia tách ra từng phần.
- Bỏ xương, băm, lột da, nghiền, cán mỏng.
- Ướp muối, đóng hộp kín khí, bảo quản lạnh (ướp lạnh, đông lạnh).
- Bảo quản bằng khí sunfuro, bảo quản theo phương thức cho hóa chất để tránh thối rữa, ngâm trong dung dịch lưu huỳnh hoặc ngâm trong dung dịch bảo quản khác và các hình thức bảo quản thông thường khác.
Ví dụ minh họa về sơ chế thông thường:
Một hộ gia đình chăn nuôi heo. Sau khi xuất chuồng, họ mổ heo, làm sạch, chia thành các phần thịt lớn (thịt ba chỉ, sườn, đùi), sau đó ướp lạnh để bảo quản và bán trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các chợ đầu mối. Hoạt động này được coi là “sơ chế thông thường” và sản phẩm thịt heo này sẽ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
4. Miễn thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)
Bên cạnh thuế GTGT, khoản 4 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cũng quy định rõ các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN, trong đó bao gồm:
- Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường.
- Sản xuất muối.
- Thu nhập từ lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp, cá nhân là nông dân ký kết hợp đồng với doanh nghiệp tham gia “Cánh đồng lớn”, trồng rừng sản xuất, nuôi trồng thủy sản.
Như vậy, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp chăn nuôi và bán sản phẩm do chính mình sản xuất, chưa qua chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, sẽ được miễn cả thuế GTGT và thuế TNCN đối với khoản thu nhập từ hoạt động này. Việc áp dụng chính sách miễn thuế không phụ thuộc vào quy mô chăn nuôi hay mức doanh thu phát sinh, mà phụ thuộc vào điều kiện người nộp thuế phải trực tiếp chăn nuôi và sản phẩm bán ra là sản phẩm chăn nuôi tự sản xuất chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường.
Các bước cần thực hiện để hộ chăn nuôi hưởng ưu đãi thuế từ năm 2026
Để đảm bảo được hưởng đầy đủ các ưu đãi về thuế GTGT và TNCN theo quy định mới, các hộ chăn nuôi tại Việt Nam cần thực hiện một số bước chuẩn bị và tuân thủ nhất định:
1. Xác định sản phẩm thuộc đối tượng miễn thuế
Kiểm tra xem sản phẩm của mình có đáp ứng tiêu chí “chưa qua chế biến thành sản phẩm khác” hoặc “chỉ qua sơ chế thông thường” theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP hay không.
2. Lập hồ sơ kê khai thuế
Chuẩn bị sổ sách, chứng từ liên quan đến việc sản xuất và bán hàng, sau đó khai báo tại cơ quan thuế (ví dụ: Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội) theo mẫu quy định.
3. Đăng ký mã số thuế nếu chưa có
Hộ chăn nuôi mới cần đăng ký mã số thuế doanh nghiệp cá thể hoặc mã số thuế cá nhân tại cơ quan thuế địa phương.
4. Tuân thủ quy định bảo quản và ghi chép
Giữ lại hồ sơ về quy trình sơ chế, bảo quản và bán hàng để có bằng chứng khi cơ quan thuế kiểm tra.
5. Theo dõi thời gian áp dụng
Áp dụng chính sách từ ngày 01/01/2026 (đối với thu nhập) và từ ngày 01/07/2026 (đối với Luật TNCN), nên chuẩn bị sẵn sàng trước thời điểm này.
Việc thực hiện đúng các bước trên sẽ giúp các hộ chăn nuôi tận dụng tối đa ưu đãi thuế, giảm chi phí và tăng lợi nhuận.