Nghị định 310/2025/NĐ-CP: Mức phạt mới cho vi phạm thuế và hóa đơn từ 2025
Bạn có biết rằng từ 16/01/2026 mức phạt tối đa cho các vi phạm thuế và hóa đơn tại Việt Nam sẽ tăng đáng kể? Nghị định 310/2025/NĐ-CP vừa được công bố, nâng mức phạt lên tới 32 triệu đồng cho một số hành vi và phân loại mức phạt cho lỗi lập, không lập, chậm lập hóa đơn dựa trên số lượng vi phạm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp Việt Nam và các tổ chức liên quan trong việc tuân thủ quy định của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế.
Chi tiết mức phạt mới và căn cứ pháp lý
Theo Khoản 12 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP, mức phạt tiền tối đa cho các hành vi vi phạm thuế của tổ chức được điều chỉnh như sau:
- Phạt tới 20 triệu đồng cho tổ chức cung cấp thông tin không chính xác về tài sản, quyền, nghĩa vụ của người nộp thuế.
- Phạt tới 32 triệu đồng cho tổ chức không cung cấp thông tin, thông đồng, bao che người nộp thuế trốn thuế hoặc không thực hiện quyết định cưỡng chế.
Trước đây, mức phạt tối đa cho cả hai hành vi này chỉ là 16 triệu đồng.
Đối với hành vi liên quan đến thuế TNCN và TNDN, Nghị định 310/2025/NĐ-CP quy định:
- Phạt tới 20 triệu đồng nếu tổ chức cung cấp không chính xác hoặc không cung cấp tài liệu liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế, tiền lương, tiền công của người nộp thuế.
- Phạt tới 32 triệu đồng nếu tổ chức không cung cấp bất kỳ thông tin nào liên quan đến các mục trên.
Về hóa đơn, Nghị định 310/2025/NĐ-CP thay đổi hoàn toàn cách tính mức phạt cho việc lập, không lập và chậm lập hóa đơn. Dưới đây là bảng so sánh mức phạt cũ và mới:
| Loại vi phạm | Mức phạt cũ (NĐ 125/2020) | Mức phạt mới (NĐ 310/2025) |
|---|---|---|
| Lập hóa đơn sai thời điểm (không dẫn đến chậm nộp thuế) | 3‑5 triệu đồng | 0,5‑15 triệu đồng (tùy số lượng) |
| Lập hóa đơn sai thời điểm (dẫn đến chậm nộp thuế) | 4‑8 triệu đồng | 0,5‑70 triệu đồng (tùy loại và số lượng) |
Chi tiết mức phạt cho “lập hóa đơn không đúng thời điểm” (theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP):
- 1 hóa đơn vi phạm: cảnh cáo.
- 2‑9 hóa đơn: từ 500.000 đ đến 1,5 triệu đồng.
- 10‑49 hóa đơn: từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng.
- 50‑99 hóa đơn: từ 5 triệu đồng đến 15 triệu đồng.
- 100 hóa đơn trở lên: từ 15 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
Đối với các loại hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, hàng tặng, hoặc trả thay lương cho người lao động, mức phạt được quy định riêng, dao động từ 500.000 đ đến 70 triệu đồng tùy vào số lượng.
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện ngay
Để tránh rơi vào các mức phạt mới, doanh nghiệp nên thực hiện các bước sau:
- Rà soát quy trình kế toán và xuất hoá đơn: Kiểm tra lại các bước từ ghi nhận giao dịch đến phát hành hoá đơn, đảm bảo thời gian phát hành đúng quy định.
- Cập nhật phần mềm kế toán: Đảm bảo phần mềm được nâng cấp để tự động kiểm tra thời gian lập hoá đơn và cảnh báo khi có vi phạm.
- Đào tạo nhân viên: Tổ chức buổi đào tạo về quy định mới, nhấn mạnh các mức phạt và cách phòng ngừa.
- Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ: Áp dụng quy trình kiểm tra chéo (cross‑check) giữa bộ phận bán hàng, kế toán và bộ phận thuế.
- Chuẩn bị hồ sơ dự phòng: Lưu trữ đầy đủ chứng từ, biên bản và sao lưu dữ liệu để đáp ứng yêu cầu kiểm tra của cơ quan thuế.
Deadline quan trọng:
- Hoàn thiện quy trình và cập nhật phần mềm trước 01/12/2025 để kịp thời áp dụng mức phạt mới.
- Đào tạo nhân viên và triển khai kiểm soát nội bộ trước 15/12/2025.
Mức phạt và những điểm dễ sai
Những lỗi thường gặp mà doanh nghiệp dễ bỏ sót:
- Không phân biệt giữa “lập hoá đơn sai thời điểm” và “không lập hoá đơn” – mỗi loại có mức phạt và tiêu chí tính khác nhau.
- Không ghi nhận đầy đủ số lượng hoá đơn vi phạm – mức phạt tăng theo số lượng, vì vậy việc đếm chính xác là rất quan trọng.
- Thiếu chứng từ chứng minh việc cung cấp thông tin đúng thời hạn – dẫn đến việc bị xử phạt tối đa.
Ví dụ thực tế: Công ty Y cung cấp thông tin tài sản không chính xác cho cơ quan thuế. Theo mức phạt mới, công ty sẽ phải chịu 20 triệu đồng thay vì 16 triệu đồng trước đây.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có phải trả mức phạt cao hơn nếu vi phạm cả hai loại (lập sai thời điểm và không lập) trong cùng một kỳ?
Đúng. Theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, mỗi hành vi vi phạm được tính riêng và mức phạt sẽ được cộng dồn. Nếu doanh nghiệp vừa không lập hoá đơn và vừa lập hoá đơn sai thời điểm, tổng mức phạt sẽ là tổng của các mức phạt tương ứng, dựa trên số lượng hoá đơn mỗi loại vi phạm.
Làm sao để xác định số lượng hoá đơn vi phạm khi có nhiều giao dịch trong một tháng?
Doanh nghiệp cần sử dụng phần mềm kế toán có chức năng ghi nhận thời gian phát hành hoá đơn. Khi xuất hoá đơn, hệ thống sẽ tự động đánh dấu nếu thời gian phát hành không khớp với ngày giao dịch.