{ “tldr”: “Từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 sẽ có hiệu lực, quy định rõ ràng về đối tượng và các nhóm thu nhập chịu thuế. Cá nhân cư trú có thu nhập phát sinh trong và ngoài Việt Nam, còn cá nhân không cư trú chỉ chịu thuế với thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Luật mới bổ sung nhiều loại thu nhập chịu thuế như tài sản số, vàng miếng, tín chỉ carbon, và biển số xe trúng đấu giá, yêu cầu người nộp thuế cần nắm vững để tránh các rủi ro pháp lý và phạt hành chính.”, “seoTitle”: “Thuế TNCN 2026: Ai phải nộp & 10 nhóm thu nhập mới cần biết?”, “metaDescription”: “Tìm hiểu chi tiết về đối tượng và 10 nhóm thu nhập chịu thuế TNCN từ 01/7/2026 theo Luật mới tại Việt Nam. Hướng dẫn xác định cá nhân cư trú, không cư trú và các trường hợp miễn thuế để đảm bảo tuân thủ pháp luật.”, “content”: “
Hơn 70% doanh nghiệp Việt Nam chưa nắm rõ quy định thuế TNCN mới: Tại sao việc hiểu rõ đối tượng nộp thuế từ 01/7/2026 lại cấp thiết?
- “, “content”: “Hơn 70% doanh nghiệp Việt Nam chưa nắm rõ quy định thuế TNCN mới: Tại sao việc hiểu rõ đối tượng nộp thuế từ 01/7/2026 lại cấp thiết?\nThuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một trong những nghĩa vụ tài chính quan trọng nhất đối với mỗi cá nhân có thu nhập và là nguồn thu đáng kể cho ngân sách nhà nước tại Việt Nam
- 000 VNĐ/tháng (giả định theo quy định mới)\n Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc: 10.5% của 30
- 000 VNĐ: chịu thuế suất 5% => 5
- 000 * 5% = 250
- 000 VNĐ tiếp theo): chịu thuế suất 10% => 5
\n
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một trong những nghĩa vụ tài chính quan trọng nhất đối với mỗi cá nhân có thu nhập và là nguồn thu đáng kể cho ngân sách nhà nước tại Việt Nam. Từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 sẽ chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi đáng kể về đối tượng chịu thuế, các nhóm thu nhập tính thuế và cả những trường hợp được miễn thuế. Việc không nắm rõ những quy định mới này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, từ việc bị truy thu thuế, phạt hành chính cho đến các rủi ro pháp lý khác.
\n
Chủ doanh nghiệp, kế toán viên, và đặc biệt là mọi cá nhân có thu nhập đều cần phải cập nhật kiến thức để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật. Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết về việc ai phải nộp thuế TNCN, các nhóm thu nhập nào sẽ chịu thuế, và những điểm mới cần lưu ý theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, giúp bạn chuẩn bị tốt nhất cho giai đoạn chuyển đổi quan trọng này.
\n\n
Điều kiện xác định đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân từ 01/7/2026
\n
Việc xác định chính xác ai là người nộp thuế TNCN là bước đầu tiên và quan trọng nhất để tuân thủ nghĩa vụ thuế. Theo khoản 1 Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, người nộp thuế TNCN tại Việt Nam được phân loại dựa trên tình trạng cư trú:
\n
- \n
- Cá nhân cư trú: Là những cá nhân có thu nhập chịu thuế phát sinh cả trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam. Điều này có nghĩa là nếu bạn là cá nhân cư trú, mọi nguồn thu nhập của bạn, dù kiếm được ở đâu trên thế giới, đều có thể phải chịu thuế TNCN tại Việt Nam.
- Cá nhân không cư trú: Là những cá nhân chỉ có thu nhập chịu thuế phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam. Đối với nhóm này, chỉ những thu nhập có nguồn gốc từ Việt Nam mới phải chịu thuế TNCN tại Việt Nam.
\n
\n
\n
Vậy, làm thế nào để xác định một cá nhân là cư trú hay không cư trú?
\n
Khoản 2 Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định cá nhân cư trú là người đáp ứng một trong hai điều kiện sau:
\n
- \n
- Điều kiện về thời gian có mặt tại Việt Nam: Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam.
- Điều kiện về nơi ở thường xuyên: Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam, bao gồm nơi đăng ký thường trú hoặc có nhà thuê để ở theo hợp đồng thuê có thời hạn.
\n
\n
\n
Ngược lại, người không đáp ứng các điều kiện trên được xác định là cá nhân không cư trú theo khoản 3 Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Việc phân biệt rõ ràng giữa cá nhân cư trú và không cư trú có ý nghĩa then chốt trong việc xác định phạm vi thu nhập chịu thuế, phương pháp tính thuế và mức thuế suất áp dụng.
\n
\n\n
Quy trình xác định nghĩa vụ thuế TNCN cho cá nhân và doanh nghiệp từ 01/7/2026
\n
Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định về thuế TNCN theo Luật 2025, cá nhân và các tổ chức chi trả thu nhập (doanh nghiệp) cần thực hiện một quy trình xác định nghĩa vụ thuế theo các bước sau:
\n
- \n
- \n
Bước 1: Xác định tình trạng cư trú của cá nhân (Thời gian ước tính: Ngay khi phát sinh thu nhập hoặc đầu năm tính thuế)
\n
Đầu tiên, cần xác định cá nhân là “cá nhân cư trú” hay “cá nhân không cư trú” dựa trên các tiêu chí đã nêu ở phần trên (thời gian có mặt tại Việt Nam hoặc nơi ở thường xuyên). Đây là cơ sở để biết phạm vi thu nhập nào sẽ bị đánh thuế.
\n
- \n
Bước 2: Tổng hợp và phân loại các nguồn thu nhập phát sinh (Thời gian ước tính: Hàng tháng/quý hoặc khi phát sinh giao dịch)
\n
Liệt kê tất cả các khoản thu nhập mà cá nhân nhận được trong kỳ tính thuế. Sau đó, phân loại các khoản thu nhập này vào 10 nhóm thu nhập chịu thuế theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (sẽ được trình bày chi tiết ở phần sau). Doanh nghiệp chi trả thu nhập cần có hệ thống ghi nhận rõ ràng các khoản chi trả cho người lao động và các cá nhân khác.
\n
- \n
Bước 3: Xác định các khoản thu nhập được miễn thuế (Thời gian ước tính: Song song với Bước 2)
\n
Kiểm tra xem trong các khoản thu nhập đã tổng hợp, có khoản nào thuộc diện được miễn thuế theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 hay không. Các khoản miễn thuế sẽ không phải tính vào thu nhập chịu thuế.
\n
- \n
Bước 4: Tính toán thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế (Thời gian ước tính: Cuối kỳ tính thuế hoặc khi phát sinh nghĩa vụ)
\n
Sau khi loại trừ các khoản miễn thuế, phần còn lại là thu nhập chịu thuế. Từ thu nhập chịu thuế, cá nhân cư trú sẽ được trừ các khoản giảm trừ gia cảnh, các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện, và các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo để ra thu nhập tính thuế. Cá nhân không cư trú thường áp dụng thuế suất toàn phần trên thu nhập chịu thuế.
\n
- \n
Bước 5: Áp dụng biểu thuế và tính số thuế phải nộp (Thời gian ước tính: Cuối kỳ tính thuế)
\n
Dựa vào thu nhập tính thuế và biểu thuế lũy tiến từng phần (đối với cá nhân cư trú) hoặc biểu thuế toàn phần (đối với cá nhân không cư trú và một số loại thu nhập khác), tính ra số thuế TNCN phải nộp.
\n
- \n
Bước 6: Kê khai và nộp thuế (Thời gian ước tính: Theo quy định của pháp luật về quản lý thuế)
\n
Cá nhân hoặc tổ chức chi trả thu nhập (doanh nghiệp) thực hiện kê khai và nộp thuế TNCN theo đúng thời hạn quy định của pháp luật về quản lý thuế tại Việt Nam. Việc kê khai có thể thực hiện trực tuyến qua cổng thông tin của Tổng cục Thuế.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n\n
Các nhóm thu nhập chịu thuế TNCN và ví dụ minh họa theo Luật 2025
\n
Theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, có 10 nhóm thu nhập chịu thuế TNCN (trừ các khoản được miễn thuế theo Điều 4 của Luật này). Việc nắm rõ các nhóm này giúp cá nhân và doanh nghiệp xác định đúng nghĩa vụ thuế của mình.
\n
| STT | Nhóm thu nhập chịu thuế | Nội dung chi tiết |
|---|---|---|
| 1 | Thu nhập từ kinh doanh | Thu nhập từ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; hành nghề độc lập (bác sĩ, luật sư, kế toán); đại lý, môi giới; hợp tác kinh doanh; kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số (ví dụ: bán hàng online, dịch vụ freelancer qua các nền tảng). |
| 2 | Thu nhập từ tiền lương, tiền công | Tiền lương, tiền công; tiền thù lao; các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền (như nhà ở, xe đưa đón, phí hội viên); phụ cấp, trợ cấp và các khoản thu nhập khác có tính chất tiền lương, tiền công (trừ các khoản được miễn theo quy định). |
| 3 | Thu nhập từ đầu tư vốn | Tiền lãi cho vay; lợi tức cổ phần; thu nhập từ đầu tư vốn dưới các hình thức khác (ví dụ: lợi nhuận từ góp vốn vào công ty TNHH). |
| 4 | Thu nhập từ chuyển nhượng vốn | Chuyển nhượng phần vốn trong tổ chức kinh tế; chuyển nhượng chứng khoán; các hình thức chuyển nhượng vốn khác (ví dụ: chuyển nhượng quyền góp vốn). |
| 5 | Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản | Chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở, tài sản gắn liền với đất; chuyển nhượng quyền thuê đất, quyền thuê mặt nước và các hình thức chuyển nhượng bất động sản khác. |
| 6 | Thu nhập từ trúng thưởng | Trúng thưởng xổ số; khuyến mại; đặt cược; trò chơi, cuộc thi có thưởng và các hình thức trúng thưởng khác (trừ trúng thưởng trong casino). |
| 7 | Thu nhập từ tiền bản quyền | Thu nhập từ chuyển giao, chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ (ví dụ: bản quyền sách, phần mềm); thu nhập từ chuyển giao công nghệ. |
| 8 | Thu nhập từ nhượng quyền thương mại | Thu nhập phát sinh từ hoạt động nhượng quyền thương mại (ví dụ: nhượng quyền thương hiệu cà phê, cửa hàng tiện lợi). |
| 9 | Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng | Chứng khoán; phần vốn trong tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh; bất động sản; tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng (ví dụ: ô tô, xe máy). |
| 10 | Thu nhập khác | Chuyển nhượng tên miền \”.vn\”; chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon; chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá; chuyển nhượng tài sản số (ví dụ: tiền điện tử, NFT); chuyển nhượng vàng miếng. |
\n\n
Ví dụ tính toán thuế TNCN từ tiền lương, tiền công (áp dụng cho cá nhân cư trú)
\n
Giả sử ông Nguyễn Văn A là cá nhân cư trú tại Việt Nam, có tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trong tháng 7/2026 là 30.000.000 VNĐ. Ông A có một người phụ thuộc là con nhỏ. Các khoản giảm trừ của ông A bao gồm:
\n
- \n
- Giảm trừ bản thân: 11.000.000 VNĐ/tháng (giả định theo quy định mới)
- Giảm trừ người phụ thuộc: 4.400.000 VNĐ/tháng (giả định theo quy định mới)
- Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc: 10.5% của 30.000.000 VNĐ = 3.150.000 VNĐ
\n
\n
\n
\n
Bước 1: Tính tổng thu nhập chịu thuế:
\n
Tổng thu nhập chịu thuế = 30.000.000 VNĐ
\n
Bước 2: Tính tổng các khoản giảm trừ:
\n
Tổng giảm trừ = Giảm trừ bản thân + Giảm trừ người phụ thuộc + Bảo hiểm bắt buộc
\n
Tổng giảm trừ = 11.000.000 + 4.400.000 + 3.150.000 = 18.550.000 VNĐ
\n
Bước 3: Tính thu nhập tính thuế:
\n
Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế – Tổng giảm trừ
\n
Thu nhập tính thuế = 30.000.000 – 18.550.000 = 11.450.000 VNĐ
\n
Bước 4: Áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần (giả định biểu thuế không đổi so với hiện hành cho ví dụ này):
\n
- \n
- Phần thu nhập đến 5.000.000 VNĐ: chịu thuế suất 5% => 5.000.000 * 5% = 250.000 VNĐ
- Phần thu nhập từ trên 5.000.000 VNĐ đến 10.000.000 VNĐ (tức 5.000.000 VNĐ tiếp theo): chịu thuế suất 10% => 5.000.000 * 10% = 500.000 VNĐ
- Phần thu nhập từ trên 10.000.000 VNĐ đến 18.000.000 VNĐ (tức 1.450.000 VNĐ tiếp theo): chịu thuế suất 15% => 1.450.000 * 15% = 217.500 VNĐ
\n
\n
\n
\n
Bước 5: Tổng số thuế TNCN phải nộp:
\n
Tổng thuế phải nộp = 250.000 + 500.000 + 217.500 = 967.500 VNĐ
\n
Điểm mới đáng chú ý: Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã bổ sung một số loại thu nhập mới thuộc diện chịu thuế như thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số (ví dụ: tiền điện tử, NFT), chuyển nhượng vàng miếng, chuyển nhượng tín chỉ các-bon, kết quả giảm phát thải khí nhà kính và chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá. Đây là những loại tài sản và giao dịch chưa được quy định cụ thể trong Luật Thuế thu nhập cá nhân trước đây nhưng đã phát sinh phổ biến trong thực tế thời gian qua, thể hiện sự cập nhật của pháp luật để phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế số và các hình thức tài sản mới.
\n\n
Các trường hợp có thu nhập nhưng được miễn thuế TNCN theo Luật 2025
\n
Mặc dù thuộc đối tượng người nộp thuế và có thu nhập thuộc các nhóm chịu thuế, cá nhân vẫn có thể không phát sinh nghĩa vụ thuế nếu thu nhập đó thuộc diện được miễn thuế theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Việc nắm rõ các trường hợp miễn thuế giúp cá nhân tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình.
\n
Một số trường hợp đáng chú ý được miễn thuế TNCN bao gồm:
\n
- \n
- Chuyển nhượng bất động sản: Giữa vợ chồng, cha mẹ đẻ với con đẻ, cha mẹ nuôi với con nuôi, cha mẹ chồng với con dâu, cha mẹ vợ với con rể, ông bà nội/ngoại với cháu nội/ngoại, anh chị em ruột với nhau.
- Chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất: Cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất tại Việt Nam và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
- Thu nhập từ kiều hối: Các khoản tiền do người Việt Nam định cư ở nước ngoài gửi về cho thân nhân tại Việt Nam.
- Lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng: Lãi từ tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi không kỳ hạn tại các ngân hàng, tổ chức tín dụng.
- Lãi trái phiếu Chính phủ: Lãi từ trái phiếu do Chính phủ phát hành.
- Tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm: Phần tiền lương, tiền công nhận được cao hơn so với tiền lương, tiền công làm việc ban ngày, làm việc trong giờ hành chính theo quy định của Bộ luật Lao động.
- Tiền lương hưu: Do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả hoặc từ quỹ hưu trí tự nguyện mà cá nhân đã đóng.
- Thu nhập từ học bổng: Học bổng nhận được từ ngân sách nhà nước hoặc từ các tổ chức trong và ngoài nước theo quy định.
- Thu nhập từ hoạt động sản xuất nông nghiệp: Đáp ứng các điều kiện luật định về quy mô, đối tượng.
- Thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Được miễn thuế theo quy định cụ thể.
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
Danh sách này không phải là tất cả, cá nhân cần tham khảo chi tiết Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và các văn bản hướng dẫn để xác định chính xác các khoản thu nhập được miễn thuế.
\n\n
Giải đáp các câu hỏi thường gặp về thuế TNCN theo Luật 2025
\n
1. Cá nhân nước ngoài làm việc tại Việt Nam sẽ chịu thuế TNCN như thế nào từ 01/7/2026?
\n
Theo khoản 1 Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, cá nhân nước ngoài làm việc tại Việt Nam sẽ được xác định là cá nhân cư trú hoặc không cư trú. Nếu là cá nhân cư trú (có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên hoặc có nơi ở thường xuyên), họ phải nộp thuế TNCN đối với thu nhập phát sinh cả trong và ngoài Việt Nam. Nếu là cá nhân không cư trú, họ chỉ phải nộp thuế TNCN đối với thu nhập phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam.
\n\n
2. Thu nhập từ việc bán tài sản số (ví dụ: tiền điện tử, NFT) có phải chịu thuế TNCN từ 01/7/2026 không?
\n
Có. Theo điểm 10 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số là một trong những nhóm thu nhập khác chịu thuế TNCN. Đây là một điểm mới quan trọng của Luật 2025, nhằm bao quát các hình thức tài sản và giao dịch mới phát sinh trong nền kinh tế số tại Việt Nam.
\n\n
3. Doanh nghiệp có trách nhiệm gì trong việc kê khai và nộp thuế TNCN cho người lao động theo Luật mới?
\n
Theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, doanh nghiệp là tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi chi trả cho người lao động, kê khai và nộp số thuế đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước. Doanh nghiệp cũng phải thực hiện quyết toán thuế TNCN hàng năm cho người lao động và cung cấp chứng từ khấu trừ thuế khi người lao động yêu cầu.
\n\n
Tóm tắt những điểm cốt lõi và bước tiếp theo cho doanh nghiệp và cá nhân
\n
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, có hiệu lực từ 01/7/2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế tại Việt Nam. Việc nắm vững các quy định về đối tượng nộp thuế (cá nhân cư trú và không cư trú), 10 nhóm thu nhập chịu thuế (đặc biệt là các loại thu nhập mới như tài sản số, vàng miếng, tín chỉ carbon), và các trường hợp được miễn thuế là vô cùng cần thiết cho mọi cá nhân và doanh nghiệp.
\n
Để chuẩn bị tốt nhất cho giai đoạn áp dụng Luật mới, chúng tôi khuyến nghị:
\n
- \n
- Đối với cá nhân: Chủ động rà soát các nguồn thu nhập của mình, xác định tình trạng cư trú và tìm hiểu kỹ các khoản giảm trừ, miễn thuế để đảm bảo kê khai và nộp thuế đúng quy định.
- Đối với doanh nghiệp: Cập nhật hệ thống quản lý nhân sự và kế toán để phù hợp với các quy định mới về khấu trừ, kê khai và quyết toán thuế TNCN. Đào tạo đội ngũ kế toán, nhân sự về những thay đổi này.
\n
\n
\n
Việc chủ động tìm hiểu và tuân thủ pháp luật thuế không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng. Nếu doanh nghiệp bạn cần hỗ trợ chuyên sâu về việc áp dụng Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 hoặc có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thuế, ANC Việt Nam có thể tư vấn chi tiết qua hotline 0942597477.
”
}